Share on FacebookShare on Google+Tweet about this on TwitterShare on LinkedInShare on TumblrEmail this to someone

Η ανακάλυψη νερού στον Αρη το περασμένο καλοκαίρι και η προβεβλημένη ανακοίνωση τής ΝΑΣΑ για την πιθανότητα ανάπτυξης ζωής στον «κόκκινο πλανήτη» αναζωπύρωσαν τη συζήτηση σχετικά με την πιθανότητα να υφίστανται στο σύμπαν εξωγήινοι πολιτισμοί. Ακολουθούν μερικές σκέψεις του επίτιμου -επί 50ετία- διευθυντή του Ευγενιδείου Πλανηταρίου Διονύση Σιμόπουλου, τιμηθέντος από την Ακαδημία Αθηνών για την προσφορά του, αναφορικά με το…φλέγον θέμα:

 

simopoulos-1

 

-Δεν υπάρχει επιστήμονας στον κόσμο, ίσως ελάχιστοι, που να πιστεύει ότι η Γη είναι το μοναδικό μέρος στο οποίο δημιουργήθηκε ζωή. Αυτή τη στιγμή είμαι σίγουρος ότι υπάρχουν στο σύμπαν δισεκατομμύρια πλανήτες με ζωή. Στους περισσότερους από αυτούς πρέπει να εξελίχθηκε η ζωή σε νοήμονα όντα, με όλες τις καταστροφές που θα μπορούσαν να γίνουν. Αν κοιτάξουμε την αστροφυσική λογική θα έλεγα το εξής: ότι στον Γαλαξία μας και μόνο πρέπει να υπάρχουν περίπου ένα εκατομμύριο τεχνολογικά αναπτυγμένοι πολιτισμοί. Είμαι αρκετά βέβαιος ότι η νοημοσύνη σε ένα μεγάλο ποσοστό των πλανητών στους οποίους θα μπορούσε να δημιουργηθεί ζωή, έχει εξελιχθεί οπωσδήποτε. Δεν είναι αποκλειστικό προνόμιο της γης μας. Ακόμη κι οι αρχαίοι Έλληνες δεν πίστευαν κάτι τέτοιο. Οι περισσότεροι των αναπτυγμένων πλανητών δε, πιστεύω ότι έχουν μια τεχνολογία πολύ ανώτερη από τη δική μας.

-Σε μια άτυπη κατάταξη πλανητικών πολιτισμών θα ήμασταν στα νήπια, στα μωρά. Πρέπει να υπάρχουν πολιτισμοί που να έχουν αναπτυχθεί τόσο πολύ ώστε σε μας η τεχνολογία τους να φαίνεται μαγική. Αλλά παρόλα αυτά είναι πολύ δύσκολο αυτοί οι εξωγήινοι πολιτισμοί να εξελιχθούν σε τέτοιον βαθμό ώστε να μπορούν να καλύψουν τις τεράστιες αποστάσεις που υπάρχουν μεταξύ τους. Γιατί αν διαχύσουμε αυτούς τους ένα εκατομμύριο πολιτισμούς στον γαλαξία μας, ο πλησιέστερος θα πρέπει να απέχει από μας περίπου τρεις χιλιάδες έτη φωτός. Άντε, να το κάνουμε δύο χιλιάδες χρόνια. Μα αν συμβαίνει αυτό, σημαίνει ότι ένα μήνυμα που μπορεί να μας στείλουν αυτοί θα κάνει, τρέχοντας με την ταχύτητα του φωτός, δύο χιλιάδες χρόνια για να φτάσει εδώ. Ας πούμε ότι με το SETI το λαμβάνουμε, το αποκωδικοποιούμε και τους στέλνουμε κι εμείς ένα μήνυμα. Υπολογίστε άλλα δύο χιλιάδες χρόνια. Μας λένε λοιπόν «γεια χαρά παιδιά!» τους απαντάμε κι εμείς «γεια χαρά!». Τέσσερις χιλιάδες χρόνια για δύο «γεια χαρά»! Οι αποστάσεις είναι τόσο τεράστιες που ακόμη και με μια μαγική τεχνολογία η επικοινωία θα ήταν σχεδόν αδύνατη!

Ένας πολιτισμός που με κάποιον, ας πούμε μαγικό, τρόπο θα μπορούσε να καλύψει τις τεράστιες αποστάσεις του σύμπαντος, δεν θα μπορούσε ποτέ να είναι επιθετικός. Γιατί αυτό; Αν είχες ένα διαστημόπλοιο, αυτό χρειάζεται βενζίνη, όπως το καθετί. Δεν μπορείς να πας από το ένα μέρος στο άλλο χωρίς να χαλάσεις ενέργεια. Για να καλυφθούν τέτοιου είδους αποστάσεις, θα πρέπει να καταναλωθεί η ενέργεια ενός ολόκληρου ήλιου! Αν ο ήλιος ανήκε στη ΔΕΗ και η ΔΕΗ μας χρέωνε αυτά που μας χρεώνει για το ηλεκτρικό του σπιτιού μας, τότε κάθε δευτερόλεπτο που περνάει ο ήλιος εκπέμπει στο διάστημα ενέργεια ίση με τον προϋπολογισμό της Ελλάδας για τα επόμενα δέκα χιλιάδες τρισεκατομμύρια χρόνια! Καταλαβαίνεις λοιπόν τι σημαίνει αυτό: μιλάμε για τρομακτική ενέργεια! Όταν λοιπόν παίρνεις αυτή την ενέργεια και την καταναλώνεις για να κάνεις βόλτα στον Γαλαξία δεν το κάνεις για να κατακτήσεις τα μυρμήγκια. Ο άνθρωπος βρίσκεται σε πολύ νηπιακή κατάσταση και κάνει πολέμους εδώ κι εκεί πάνω στον πλανήτη του. Είναι μια τάση του ανθρώπου να καταστρέφει πράγματα που δεν καταλαβαίνει.Ένας πολιτισμός που ξεκίνησε «από του διαόλου τη μάνα» για να φτάσει εδώ πέρα, έχει προχωρήσει πάρα πολύ όχι μόνο στην τεχνολογία και την επιστήμη αλλά και την διανόηση. Ένας τέτοιος πολιτισμός, λοιπόν, δεν θα έχει τις μικρότητες που έχει ένας δικός μας πολιτισμός.

 

ET

-Πιστεύω ότι ένας ανεπτυγμένος πολιτισμός που θα κατορθώσει να φτάσει εδώ στη Γη, θα φτάσει με τρόπους που ούτε μπορούμε να φανταστούμε. Δεν πρόκειται να μάς γίνει αντιληπτός, με την έννοια ότι θα πάρει όλες εκείνες τις προφυλάξεις που απαιτούνται για να μην επηρεάσει τη δική μας εξέλιξη. Όπως έκανε η Τζέιν Γκούντολ όταν μελετούσε τους γορίλες και τους χιμπαντζήδες. Ζούσε σαν αυτούς για να μην αλλάξει την εντροπία του συστήματος. Ένας τέτοιος πολιτισμός θα ξέρει κβαντομηχανική. Και στην κβαντομηχανική ξέρουμε ότι ο παρατηρητής μπορεί να επηρεάσει το φαινόμενο. Έτσι, δεν πρόκειται να παρουσιαστεί πριν φτάσουμε και μεις σε ένα κοντινό σημείο ανάπτυξης, που εγώ δεν το προβλέπω για πριν από 1000 χρόνια από σήμερα. Εαν δε έρθουν στη Γη, θα έρθουν για σημαντικά και σπουδαία πράγματα. Δεν κάνει κανείς πλάκα όταν μιλάμε για τέτοια τεράστια ποσά ενέργειας! Απλώς, εμείς σαν πολιτισμός, στο επίπεδο που βρισκόμαστε αυτή τη στιγμή, προβάλλουμε στους εξωγήινους τις δικές μας ανασφάλειες και αδυναμίες.

Η επιστημονική φαντασία δεν είναι τίποτε άλλο παρά ένα αναμάσημα της ανθρώπινης ιστορίας του παρελθόντος με ένα ένδυμα διαστημικό. Για αυτό και στα μυθιστορήματα αλλά και στις ταινίες επιστημονικής φαντασίας χρησιμοποιούνται ευρήματα, τα οποία δεν είναι δυνατό ποτέ να γίνουν στην πραγματικότητα. Όπως το λεγόμενο «υπερδιάστημα» που επιτρέπει στον ήρωα της ταινίας ή του μυθιστορήματος να πάει από πλανήτη σε πλανήτη σε κλάσματα του δευτερολέπτου. Η στο Σταρ Τρεκ, με τον διακτινισμό. Αυτά, όσο και να προχωρήσει η επιστήμη, δεν γίνονται. Οι νευρώνες του εγκεφάλου μας και μόνο είναι 100 δισεκατομμύρια, ο ίδιος αριθμός δηλαδή που είναι τα άστρα του γαλαξία, ο ίδιος αριθμός που είναι οι γαλαξίες στο σύμπαν. Είναι τόσο λεπτές οι καταστάσεις, τόσο μεγάλη η πολυπλοκότητα, που τίποτε τεχνολογικό δεν είναι δυνατό κάποιος να το πάρει και να το ανασυνθέσει κάπου αλλού. Για αυτό άλλωστε και το ονομάζουμε «επιστημονική φαντασία».

Δείτε επίσης