Εδώ και λίγες ημέρες, επαναπροβάλλεται στους κινηματογράφους. Αφορμή, η συμπλήρωση 50 ετών από την πρεμιέρα της στις αίθουσες, το 1968, μισό αιώνα πριν. Η “2001, Οδύσσεια του Διαστήματος” σε νέα, αποκατεστημένη 4Κ εκδοχή, μάς ταξιδεύει και πάλι σε έναν ωκεανό άστρων και φιλμικής γοητείας.

Ουσιαστικά πρόκειται για το πρώτο διαστημικό έπος. Ενα αναμφίβολα μεγαλοπρεπές δημιούργημα, βασισμένο σε βιβλίο του επίσης μέγιστου Αρθουρ Κλαρκ, που ξεκινά από την αυγή της ανθρωπότητας και φτάνει μέχρι την ύπαρξη εξωγήινης ζωής. Αλλά η τελευταία παρουσιάζεται με έναν ιδιοφυώς ασαφή τρόπο προκειμένου να μην ξεπέσει σε φτηνά κλισέ ανθρωπομορφικής απεικόνισης ( “υπεύθυνος” για αυτού του είδους την προσέγγιση ο διάσημος επιστήμονας Carl Sagan ).

 

 

 

Τι να πρωτοθαυμάσει κανείς σε μια τέτοια ταινία η οποία λειτουργεί απολύτως καθηλωτικά απέναντι στον θεατή. Προσωπικά, την παρακολούθησα σε απογευματινή προβολή, το Σάββατο, στο Πτι Παλαί. Σχετικά λίγος κόσμος που σημαίνει ότι και ο παραμικρός θόρυβος θα γινόταν αντιληπτός στην αίθουσα. Αλλά, αντιθέτως, δεν κουνήθηκε φύλλο σε όλη τη διάρκειά της (  η οποία μόνον μικρή δεν είναι αφού αγγίζει σχεδόν τις 2 1/2 ώρες )! Η σιωπή ήταν εκκωφαντική..

Οι εκκωφαντικές σιωπές κυριαρχούν και στη δημιουργία του πραγματικά ιδιοφυούς Κιούμπρικ. Υπάρχουν στιγμές που απλώς παρακολουθείς μαγεμένος την εναλλαγή των τόσο όμορφων εικόνων της ανθρώπινης πορείας προς τα άστρα. Οι διάλογοι είναι ελάχιστοι, οι ηθοποιοί, ακόμη και οι πρωταγωνιστές, είναι κομπάρσοι…

 

 

Αλλά όποτε υπάρχει ήχος, αυτός συντίθεται περιλαμβάνει ουράνιες μουσικές από το παρελθόν και το μέλλον. Johan και Richard Strauss αλλά και εξαιρετική δουλειά από τον Gyorgy Ligeti. Μια πανδαισία θεσπέσιων ήχων – συντρόφων σε ένα υπέροχο και μοναδικό ταξίδι.  

Φυσικά, στο στόρι υπάρχει και αγωνία. Υπάρχει ο ηλεκτρονικός υπολογιστής HAL ο οποίος παύει να υπακούει στις προγραμματισμένες εντολές, για να στραφεί τελικά εναντίον των αστροναυτών, επιχειρώντας να τους εξοντώσει, προκειμένου να επιβιώσει εκείνος. Ενα σχόλιο του Κιούμπρικ για τη σχέση ανθρώπου και μηχανής και για το πώς τελικά το τεχνητό δημιούργημα, η μηχανή, μπορεί να στραφεί κατά του δημιουργού του…  

Ενώ υπάρχει κι ένας αστροναύτης -εν είδει ομηρικού Οδυσσέα- που φτάνει μέχρι εκεί που δεν έφτασε ποτέ κανείς: στην αρχή των πάντων…

 

Δείτε επίσης