Share on FacebookShare on Google+Tweet about this on TwitterShare on LinkedInShare on TumblrEmail this to someone

1962. Στην Ιερουσαλήμ διεξάγεται η δίκη του κορυφαίου ναζί Άντολφ Άιχμαν, για την εξόντωση εκατομμυρίων Εβραίων στο Ολοκαύτωμα. Την δίκη παρακολουθεί η εβραϊκής καταγωγής αμερικανίδα πολιτική φιλόσοφος Χάνα Αρεντ η οποία εισάγει τον όρο “η κοινοτοπία του κακού” ( “the banality of evil”). Δηλαδή πόσο οι συνηθισμένοι άνθρωποι, εκείνοι “της διπλανής πόρτας”, είναι – υπό συγκεκριμένες συνθήκες – ικανοί για την επιτέλεση τω χειρότερων εγκλημάτων με έναν εντελώς μπανάλ-γραφειοκρατικό τρόπο, κάτι που -κατ’αρχήν- μάς φαίνεται απίστευτο.

Βλέποντας στον Άιχμαν ένα τυπικό παράδειγμα γραφειοκράτη που απλά υπακούει στις εντολές των ανωτέρων του, η Αρεντ προσπάθησε να κατανοήσει και να εξηγήσει την σχέση ανάμεσα στα πιο φρικιαστικά, τερατώδη εγκλήματα και την περάτωσή τους από εντελώς συνηθισμένα άτομα, ανθρώπους “της διπλανής πόρτας”. Αργότερα συνέγραψε το κλασικό βιβλίο «Ο Αϊχμαν στην Ιερουσαλήμ» όπου αναπτύσσει τη σχετική θεωρία της για το κακό.

Σήμερα ζούμε την «κοινοτοπία του τρόμου». Κάθε μέρα, ένα καινούριο μακελειό σε μια γωνιά τής Γης, κοντύτερα ή μακρύτερα από εμάς. Με όλους τους τρόπους. Και έχουμε πλέον συνηθίσει. Σχεδόν δεν μας κάνει εντυπωση. Που ίσως αυτό να είναι και το χειρότερο από όλα….Η Χάνα Αρεντ είναι σήμερα ίσως πιο επίκαιρη από ποτέ.

Το πρόβλημα με την σοφία του παρελθόντος είναι ότι εκπνέει -τρόπον τινά- μέσα στα χέρια μας όταν προσπαθούμε να την εφαρμόσουμε με έντιμο τρόπο στις κύριες πολιτικές εμπειρίες του καιρού μας.
– Χάνα Άρεντ

 

Δείτε επίσης