Ελισσάβετ Διονυσοπούλου

Συνέντευξη στην Ιστορικό Τέχνης, Νικολένα Καλαϊτζάκη

 Πώς προέκυψε η ενασχόληση σου με την Ζωγραφική;

Η σχέση μου με την τέχνη, ξεκινά από πολύ παλιά. Μεγάλωσα σε μια δημιουργική οικογένεια, με θείους έναν εικαστικό κι έναν διακοσμητή και με έναν πατέρα, δημιουργό και τεχνίτη. Από τότε που θυμάμαι τον εαυτό μου, τα χέρια μου ήταν πάντα πολύχρωμα. Ο μπαμπάς με παρότρυνε να του φτιάχνω σχέδια, που τα έφτιαχνε αντρικά παπούτσια. Κάθε επίσκεψη στο σπίτι του εικαστικού μου θείου, ήταν μια χωροχρονική σκουληκότρυπα στα μάτια μου, σαν να έμπαινα σε Μουσείο Σύγχρονης Τέχνης. Θυμάμαι, όταν με ρωτούσαν μικρή, τι ήθελα να γίνω όταν μεγαλώσω, τους απαντούσα πως θα ήθελα να μοιάσω στον θείο μου! Σίγουρα έχω πολύ δρόμο ακόμα, αλλά θα είναι για μένα πάντα, ο μέντορας μου σ‘αυτή τη ζωή!

 

 

  • Γιατί αγάπησες την Χαρακτική;

Σπούδασα Ζωγραφική, πλάι στους δασκάλους που τα έργα τους με είχαν μαγέψει. Ζωγράφιζα άπειρες ώρες. Η ζωή μου έγινε γραφή, και τελικά μπορώ να πω πως έγινα Ζω-γράφ(ω)ς! Αλλά, κάθε φορά που αποχωριζόμουν τα έργα μου, έπεφτα σε θλίψη. Μου έπαιρνε αρκετό καιρό να μάθω να ζω με την απουσία τους. Ήταν οι σκέψεις μου, τα όνειρα μου, και τα ξεπουλούσα για χρήματα, μα έπρεπε να ζήσω.Αυτή η αγωνία μου και η θλίψη, με οδήγησαν στην Χαρακτική, που στην αρχή την είδα σαν σανίδα σωτηρίας! Στη συνέχεια, όσο περισσότερο την γνώριζα, τόσο πιο πολύ καταλάβαινα, πόσο ρηχά την είχα χαρακτηρίσει!Η Χαρακτική δεν είναι μόνο αντίτυπα, είναι ένας κόσμος ολόκληρος! Είναι μύηση, γραφή, έκφραση. Είναι κόπος, πειθαρχία, παρόρμηση, έκπληξη. Με μια λέξη μόνο, είναι Έρωτας! Έρωτας ανολοκλήρωτος (για μένα). Μια αέναη κίνηση, μια πάλη, μια αυτογνωσία. Χάσιμο, εσωτερικότητα. Το Συ – Ν – Παν ολόκληρο!

 

  • Κατά πόσο εύκολα ή δύσκολα συνδυάζεται ο ρόλος της γυναίκας-εικαστικού με την μητρότητα;

Όταν συνειδητοποιείς πως με τα χέρια σου μπορείς να χαράξεις το  Συ – Ν – Παν, όλα μπορούν να συμβούν. Ενδιαφέρον έχει η σχέση της Χαρακτικής με τη Ζωή! Η λέξη Μήτρα και η λέξη Μητρότητα, έχουν την ίδια ρίζα. Την δυνατότητα δηλαδή της εξέλιξης και της μετουσίωσης του Έρωτα σε κάτι νέο! Η γυναίκα εικαστικός, στον σύγχρονο κόσμο της ισότητας των δύο φύλων, γίνεται αυτόματα δημιουργική, τρέχοντας να προλάβει τα πάντα. Η αλήθεια είναι πως στη θεωρία, όλα φαίνονται σχετικά εύκολα, στην πράξη, όλο και κάτι στραβώνει. Νομίζω, μόνο η συντροφικότητα και η βαθιά Αγάπη του ζευγαριού / οικογένειας, είναι το κλειδί που μπορεί να στηρίξει, τόσο την γυναίκα-μητέρα-εικαστικό όσο και τον άνδρα-πατέρα-εικαστικό.

 

 

  • Θεωρείς πως η γυναίκα στην Τέχνη, από πλευράς του δημιουργού, βάλλεται ακόμα και σήμερα; Είναι στο 2018, η Τέχνη ανδροκρατούμενη;

Την Τέχνη σήμερα, θα την χαρακτήριζα κυρίως ερασιτεχνική. Ξαφνικά όλοι οι “κραφτάδες” γίνανε καλλιτέχνες ή θέλουν να γίνουν! Αυτό βέβαια, έχει έναν διττό χαρακτήρα. Από τη μία είναι θετικό που δεν χαρακτηριζόμαστε πια ως οι “μονόχνοτοι τρελοί του χωριού”, αλλά από την άλλη, πιστεύω πως τόσο για να κατανοήσεις όσο και για να “πεις” κάτι, χρειάζεσαι μια προπαιδεία. Και όχι η Τέχνη δεν είναι ανδροκρατούμενη εδώ και χρόνια. Άλλωστε στις σχολές τέχνης, αλλά και στον χώρο που κινούμαι, υπάρχει νομίζω πλειοψηφία γυναικών δημιουργών, μάλλον γυναικοκρατούμενη θα την χαρακτήριζα. Ίσως τελικά και η Χαρακτική να είναι γένους θηλυκού!

 

  • Όταν βρίσκεσαι μέσα στο ατελιέ σου, τι συναισθήματα βιώνεις;

Το ατελιέ μου, είναι το άβατο μου! Πριν ξεκινήσω να δημιουργώ, καθαρίζω ενεργειακά τον χώρο, διαβάζοντας φιλοσοφία ή ποίηση. Όταν δημιουργώ τα έργα μου, είμαι πάντα μόνη και το κινητό μου, πάντα σε σίγαση ή κλειστό. Η μουσική είναι, συνήθως κλασική ή ινδική, κάποιες φορές ανάλογα με το έργο, ή και ροκ. Καφές και νερό, μόνιμη συντροφιά. Πάντα δίπλα μου ένα σημειωματάριο και μολύβι. Κάθομαι και ξεκινώ να “βυθίζομαι” και συνήθως σηκώνομαι όταν πια έχουν όλα “ειπωθεί”. Τα συναισθήματα είναι μη αναγνωρίσιμα. Όταν δημιουργώ, απλά δεν υπάρχω, χάνω την υλική μου υπόσταση, νιώθω πως ενώνομαι με τα πάντα. Ο χρόνος παγώνει, αιωρείται. Ο χρόνος ανάμεσα στις στιγμές, ανύπαρκτος!

 

  • Θα μπορούσες ποτέ να αφήσεις την Τέχνη σου;

Ενδιαφέρουσα ερώτηση! Ίσως να μπορούσε να απαντηθεί, αν η τέχνη είχε υλική υπόσταση! Αν δηλαδή ήταν, π.χ. ένα μολύβι, ε, κάποια στιγμή κουράζεσαι να γράφεις, κι αφήνεις το μολύβι κάτω! Και πόσα βιβλία κι αν έχουν γραφτεί, και πόσοι ιστορικοί κι αν έχουν προσπαθήσει να ορίσουν, “Τι είναι Τέχνη”! Όχι, δεν νομίζω πως θα μπορούσα ποτέ να πάψω να “γράφω”, όσο ζω, να πάψω να ζω στη χαρά, όταν Χαρά-Ζω, γιατί απλά, τότε θα έπρεπε να μην είχα συνείδηση, να μην είχα συναισθήματα, να μην ζούσα. Μα κι ένα δάκρυ στο μάγουλο, μια μορφή Τέχνης δεν είναι; Όπως λέω πάντα στους μαθητές μου, “Η Τέχνη έχει μόνο αρχή, ευτυχώς!”.

 

 

  • Με ποια θέματα τείνεις να καταπιάνεσαι στα έργα σου και γιατί;

Τα έργα μου, στη μεγαλύτερη έκταση τους, γεννιούνται στα όνειρά μου ή σε διαλογισμούς. Κάποιες φορές, ακόμα και στον δρόμο, στο περπάτημα. Ένα φύλλο που θα πέσει από το δέντρο, το θρόισμα του ανέμου στα μαλλιά μου, μια πεταλούδα με ολόλευκα φτερά μέσα στον χειμώνα! Στιγμές που η ταινία της ζωής, παγώνει στο χρόνο.

Συλλέγω στιγμές σε σημειώσεις, φτιάχνω γραμμές, σχήματα, φόρμες κλειστές και ανοιχτές, αράδες κειμένων που πάντα λένε κάτι (σ’ εμένα) ανεξάρτητα από το τι μπορεί κανείς να αντιληφθεί. Κείμενα και σχέδια, όλα ένα. Κείμενα όπως σχέδια! Από τότε που θυμάμαι τον εαυτό μου, προσπαθώ να βρω τη θέση μου στο σύμπαν. Τι άστρο είμαι τώρα; Έφεγγα παλιά; Θα φτιάχνω γραμμές στον Αυγουστιάτικο ουρανό ως Περσίδα; Ποια είναι η σχέση του ανθρώπου με τη φύση; Ποια είναι η σχέση της φύσης με τον άνθρωπο. Ποια ενέργεια κινεί και θρέφει τον Έρωτα;

 

 

  • Ποιος είναι ο ρόλος, η προσφορά της Τέχνης, στην ελληνική κοινωνία του σήμερα;

 

Η Τέχνη γεννήθηκε για να μπορούν οι άνθρωποι να επικοινωνήσουν, να σκεφτούν, να αποκτήσουν αισθητική και κρίση. Η ελληνική κοινωνία δεν αγκάλιασε ποτέ την Τέχνη, με τον τρόπο που της έπρεπε! Ίσως γιατί ποτέ δεν κατάλαβε την δύναμη της! Θεωρούσε πάντα την Τέχνη ως είδος πολυτελείας, ενώ η Τέχνη είναι ένα είδος πολύ – τέλειας ζωής! Τότε που έγινε το μεγάλο σχίσμα μεταξύ του εφαρμοσμένου και του εικαστικού έργου, νομίζω πως ακριβώς τότε ήταν που χάθηκε το μέτρο. Η πλειοψηφία των ανθρώπων, αντιλαμβάνεται το χρηστικό ως χρήσιμο και όλα τα άλλα ως περιττά.

Στην περίοδο της κρίσης που ζούμε, άρχισαν σιγά σιγά να γεμίζουν οι σχολές Τέχνης. Οι άνθρωποι, μη έχοντας άλλη διέξοδο, στράφηκαν εντός τους! Η αλήθεια είναι πως η Τέχνη δίνει πάντα λύσεις, διεξόδους, διαύλους επικοινωνίας, τόσο την ώρα της δημιουργίας του έργου, όσο και όταν το έργο έχει πια λάβει τη θέση του στον χώρο. Νομίζω ο ρόλος της Τέχνης στην ελληνική κοινωνία του σήμερα, είναι κυρίως θεραπευτικός. Στην εποχή της πληροφορίας, η Τέχνη έρχεται να επουλώσει τις πληγές προτείνοντας έναν ουδέτερο χώρο ευδαιμονίας και τέρψης. Τα έργα πια δεν είναι τόσο “καυστικά”. Είναι πιο προσιτά στο ευρύ κοινό, κι έτσι λειτουργούν ως παράθυρα σε κόσμους ουτοπικούς, παραμυθένιους, με άλλοτε υπόγεια κι άλλοτε ξεκάθαρα νοήματα, δίνοντας στο κοινό την ελπίδα να ονειρευτεί…

 

Δείτε επίσης