Share on FacebookShare on Google+Tweet about this on TwitterShare on LinkedInShare on TumblrEmail this to someone

των: Διονύση Σιμόπουλου και Αλέξη Δεληβοριά:

Η διαστημική εποχή έχει επηρεάσει ακόμη και τον τρόπο που διεξάγονται οι διεθνείς σχέσεις και η διπλωματία αφού για τους εκατοντάδες κατασκοπευτικούς δορυφόρους που έχουν τοποθετηθεί στο Διάστημα τίποτα σχεδόν δεν είναι κρυφό.

Μόνο οι Ηνωμένες Πολιτείες έχουν δαπανήσει μέχρι τώρα δεκάδες δισεκατομμύρια δολάρια για κατασκοπευτικά δορυφορικά συστήματα, που μπορούν να διακρίνουν ακόμη κι ένα μπαλάκι του γκολφ, ενώ οι υποκλοπές των διαφόρων επικοινωνιών μας (τηλέφωνα, ηλεκτρονικό ταχυδρομείο κλπ) από το σύστημα ECHELON υπολογίζεται ότι ξεπερνούν πλέον τις τρεις δισεκατομμύρια επικοινωνίες κάθε ημέρα!

Σύμφωνα με πληροφορίες που έχουν δημοσιευτεί κατά καιρούς, τα τελευταία χρόνια πάνω από 5.000 μηχανικοί διαφόρων ειδικοτήτων έχουν αναλάβει να διαμορφώσουν ένα σύγχρονο διαστημικό κατασκοπευτικό σύστημα για το οποίο θα δαπανηθούν πάνω από 25 δισεκατομμύρια δολάρια μέχρι το 2020.

Οι αριθμοί αυτοί αφορούν φυσικά την πρώτη φάση του προγράμματος και δεν περιλαμβάνουν τις πρόσθετες χιλιάδες εργαζόμενους που θα αναλάβουν να συναρμολογήσουν τους δορυφόρους και τους νέους ισχυρούς πυραύλους με τους οποίους θα τοποθετηθούν στο Διάστημα. Ειδικοί, μάλιστα, θεωρούν ότι το όλο πρόγραμμα έχει ήδη αρχίσει να λειτουργεί και οι πρώτοι κατασκοπευτικοί δορυφόροι νέας γενιάς βρίσκονται σε τροχιά από το 2005.

 

 

Οι δορυφόροι αυτοί τοποθετούνται ψηλότερα απ’ όλους όσοι λειτουργούσαν μέχρι πρόσφατα ενώ συγχρόνως ο εντοπισμός τους είναι ιδιαίτερα δύσκολος. Έχουν επίσης την δυνατότητα να καταγράφουν με εξαιρετική λεπτομέρεια κάθε σπιθαμή της επιφάνειας του πλανήτη μας συνεχώς, ημέρα και νύχτα, και κάτω από οποιεσδήποτε καιρικές συνθήκες.

Οι λεπτομέρειες, όμως, του όλου προγράμματος είναι ένα επτασφράγιστο μυστικό ακόμη και για όσους εργάζονται σ’ αυτό. Ειδικοί σ’ αυτού του είδους τα θέματα εκτιμούν πάντως ότι με το νέο πρόγραμμα θα κατασκευαστούν συνολικά 10-20 τέτοιοι δορυφόροι σε σύγκριση με τους έξη αμερικανικούς κατασκοπευτικούς δορυφόρους που βρίσκονταν σε τροχιά το 2001.

Λόγω του μεγαλύτερου αριθμού τους οι νέοι δορυφόροι θα μπορούν να βρίσκονται πάνω από το ίδιο σημείο της Γης συχνότερα και για διπλάσιο χρόνο αποστέλλοντας στη Γη 10-20 φορές περισσότερες φωτογραφίες απ’ ότι οι προηγούμενοι.

Οι παλαιότεροι δορυφόροι που βρίσκονταν σε τροχιά περιλάμβαναν τρεις δορυφόρους τύπου «KeyHole» (κλειδρότρυπα) που λειτουργούν στο οπτικό και το υπέρυθρο τμήμα του ηλεκτρομαγνητικού φάσματος και τρεις δορυφόρους ραντάρ τύπου «Lacrosse», καθένας με μέγεθος όσο ένα λεωφορείο, και οι οποίοι μπορούν να καταγράψουν την επιφάνεια ημέρα και νύχτα και κάτω από οποιεσδήποτε καιρικές συνθήκες.

Οι νέοι όμως δορυφόροι έχουν τις δυνατότητες και των δύο σε ένα πολύ μικρότερο «πακέτο» με μέγεθος το ένα τρίτο των προηγουμένων. Υπολογίζεται μάλιστα ότι οι νέοι δορυφόροι είναι επί πλέον και πολύ φτηνότεροι στην κατασκευή τους, σε σύγκριση με τους προηγούμενους που κόστιζαν ένα δισεκατομμύριο δολάρια ο καθένας, είχαν βάρος 15 τόνων και χρειάζονταν 18 μήνες για να κατασκευαστούν.

 

Η υπηρεσία που εποπτεύει τους αμερικανικούς κατασκοπευτικούς δορυφόρους είναι γνωστή με τα αρχικά NRO (National Reconnaissance Office) και δημιουργήθηκε το 1960 με σκοπό την κατασκευή και την λειτουργία των αμερικανικών κατασκοπευτικών δορυφόρων.

Πρόκειται για μία υπηρεσία άκρως μυστική της οποίας η ύπαρξη ήταν σχεδόν άγνωστη μέχρι το 1994 και της οποίας ο ετήσιος προϋπολογισμός ξεπερνάει τους προϋπολογισμούς της CIA (Central Intelligence Agency) και της NSA (National Security Agency).

Το νέο μάλιστα δορυφορικό πρόγραμμα της NRO υπολογίζεται ότι θα τύχει πολύ μεγαλύτερης οικονομικής υποστήριξης απ’ ότι το «Πρόγραμμα Μανχάταν» που κατασκεύασε την ατομική βόμβα στη διάρκεια του Β’ Παγκόσμιου Πολέμου και το οποίο σε αποπληθωρισμένες τιμές κόστισε 20 δισεκατομμύρια δολάρια ενώ σε κάποια φάση του απασχολούσε 125.000 άτομα.

Το πρώτο πρόγραμμα κατασκοπευτικών δορυφόρων των ΗΠΑ άρχισε να λειτουργεί τον Φεβρουάριο του 1959 και είχαν την κωδική ονομασία «Corona» (Στέμμα). Οι δορυφόροι αυτοί σταμάτησαν να χρησιμοποιούνται το 1972, αν και η ύπαρξή τους ανακοινώθηκε 25 χρόνια αργότερα.

Στα 12 χρόνια της λειτουργίας τους τοποθετήθηκαν στο Διάστημα 145 συνολικά τέτοιοι δορυφόροι που έστειλαν στη Γη 800.000 φωτογραφίες με διακριτική ικανότητα από 8 μέτρα στα αρχικά στάδια του προγράμματος και μέχρι 2 μέτρα προς το τέλος του προγράμματος.

Τα φιλμ με τις φωτογραφίες τοποθετούνταν σε ειδικές κάψουλες τις οποίες συνέλεγαν στον αέρα ειδικά αεροπλάνα τύπου C-119. Έκτοτε εκατοντάδες άλλοι κατασκοπευτικοί δορυφόροι έχουν τοποθετηθεί κατά καιρούς στο Διάστημα εκτός από τις ΗΠΑ και από πολλές άλλες χώρες όπως η Ρωσία, η Αγγλία, η Γαλλία, η Κίνα κ.α., οι περισσότερες όμως πληροφορίες γι’ αυτούς παραμένουν μυστικές και απόρρητες.

 

 

Ένα άλλο αμερικανικό πρόγραμμα επτά κατασκοπευτικών δορυφόρων με την κωδική ονομασία POPPY είχε ως στόχο την καταγραφή των εγκαταστάσεων ραντάρ της Σοβιετικής Ένωσης. Στη διάρκεια των ετών που πέρασαν από το 1961 και μέχρι σήμερα εννέα διαφορετικοί τύποι της σειράς ΚΗ τοποθετήθηκαν στο Διάστημα.

Οι τελευταίοι τύποι της σειράς αυτής είχαν παρόμοιο μέγεθος και διάταξη που έχει και το Διαστημικό Τηλεσκόπιο «Χαμπλ», αν και ορισμένοι ειδικοί θεωρούν ότι το κύριο κάτοπτρο των τηλεσκοπικών τους διατάξεων ίσως να φτάνει σε διάμετρο τα τέσσερα μέτρα όταν σε σύγκριση το κύριο κάτοπτρο του «Χαμπλ» δεν υπερβαίνει τα 2,4 μέτρα.

Οι τελευταίοι τύποι των δορυφόρων αυτών έχουν βάρος 20 περίπου τόνων και έχουν κατασκευαστεί από την εταιρία Λόκχηντ που ήταν επί πολλά χρόνια η νικήτρια παρόμοιων διαγωνισμών. Οι ικανότητά τους φτάνει να καταγράφει μία εικόνα κάθε πέντε δευτερόλεπτα.

Τρεις τουλάχιστον παρόμοιου τύπου δορυφόροι υπολογίζεται ότι τοποθετήθηκαν στο Διάστημα μεταξύ των ετών 1990 και 1996 και περισσότεροι αργότερα είτε με την βοήθεια απόρρητων πτήσεων του Διαστημικού Λεωφορείου είτε με πυραύλους «Τιτάν 4».

Τα τελευταία πάντως χρόνια ένα πρόγραμμα νέων δορυφόρων με την κωδική ονομασία «Misty» αντιμετωπίζει μεγάλα προβλήματα υποστήριξης από τους αντιπροσώπους του αμερικανικού Κογκρέσου λόγω του διπλασιασμού σχεδόν του προϋπολογιζόμενου κόστους τους από πέντε δισεκατομμύρια δολάρια σε 9,5 δις. Κατασκευαστής των δορυφόρων αυτών, που άρχισαν να λειτουργούν από το 1990, είναι και πάλι η εταιρία Λόκχηντ.

Ένας παρόμοιος δεύτερης γενεάς δορυφόρος τοποθετήθηκε στο Διάστημα το 1999 από την Αεροπορική Βάση Βάντενμπεργκ στην Καλιφόρνια.

Σύμφωνα με την «Ουάσιγκτον Ποστ», οι αντίπαλοι αυτού του προγράμματος (όπως είναι ο δημοκρατικός γερουσιαστής Τζον Ροκφέλλερ IV και άλλοι) αναφέρουν χαρακτηριστικά ότι με τέτοια ποσά μπορεί να δημιουργηθεί μια ολόκληρη νέα CIA! Υπολογίζεται μάλιστα ότι τέτοιου είδους κατασκοπευτικοί δορυφόροι μπορούν να εντοπιστούν εύκολα από αντίπαλες χώρες τουλάχιστον κατά 95%.

 

 

Παρόμοιες αντιδράσεις διεθνώς αντιμετωπίζει επίσης και το ηλεκτρονικό κατασκοπευτικό δίκτυο «ECHELON», το μεγαλύτερο δίκτυο κατασκοπείας στην ιστορία. Κύριοι συμμέτοχοι του προγράμματος αυτού είναι οι Ηνωμένες Πολιτείες, η Αγγλία, ο Καναδάς, η Αυστραλία και η Νέα Ζηλανδία αν και οι ΗΠΑ έχουν αναλάβει την μεγαλύτερη υποστήριξή του σε χρήμα και εγκαταστάσεις.

Με την υποστήριξη 38.00 ατόμων διεθνώς και κύριες εγκαταστάσεις στο Fort Mead, κοντά στην Ουάσιγκτον, το σύστημα αυτό επιβλέπεται από την NSA (National Security Agency) η οποία διαθέτει έναν ετήσιο προϋπολογισμό 3,6 δισεκατομμυρίων δολαρίων, ποσό μεγαλύτερο από τον συνολικό προϋπολογισμό του FBI και της CIA!

Τον Μάιο του 2001 η Ευρωπαϊκή Ένωση εξέδωσε μια ειδική αναφορά συμβουλεύοντας τους πολίτες των χωρών μελών της να χρησιμοποιούν κρυπτογραφικά προγράμματα για να προστατέψουν τις διάφορες επικοινωνίες τους, ενώ τον Απρίλιο του 2004 δαπάνησε 11 εκατομμύρια ευρώ για την δημιουργία ενός κρυπτογραφικού συστήματος το οποίο δεν θα μπορούσε να αποκρυπτογραφηθεί από το «ECHELON» ή άλλα κατασκοπευτικά συστήματα.

Ο κυριότερος πάντως σκοπός των κατασκοπευτικών δορυφόρων είναι η οπτικά λεπτομερής καταγραφή των διαφόρων περιοχών της γήινης επιφάνειας που για ορισμένες χώρες έχουν ιδιαίτερο στρατιωτικό ενδιαφέρον.

Οι εικόνες αυτές χρησιμεύουν επίσης και στην δημιουργία στερεοσκοπικών χαρτών για την καθοδήγηση των συστημάτων ελέγχου πυραύλων όπως και την κατάσταση των διαφόρων χαρακτηριστικών στρατιωτικού ενδιαφέροντος.

 

 

Τα τελευταία όμως χρόνια η υψηλής ανάλυσης φωτογραφική καταγραφή ολόκληρης της Γης από εμπορικούς δορυφόρους έχει δώσει την ευκαιρία στον καθένα από εμάς να δούμε εύκολα και με λεπτομέρειες οποιοδήποτε σημείο της Γης θέλουμε. Αυτού του είδους οι υπηρεσίες μάλιστα παρέχονται πολλές φορές και δωρεάν.

Οι διεθνείς πάντως ανακατατάξεις των πρώτων χρόνων του 21ου αιώνα μας έχουν δώσει πλέον τις βάσιμες ελπίδες ότι στα χρόνια που έρχονται τα διάφορα σενάρια του «πολέμου των άστρων» θα αντικατασταθούν με διαστημικά προγράμματα για την πρόοδο και την ανάπτυξη ολόκληρης της ανθρωπότητας.

Γιατί δεν υπάρχει αμφιβολία ότι η σωστή χρήση των δορυφορικών πληροφοριών και οι τεχνολογικές εφαρμογές των διαστημικών ερευνών θα ωφελήσουν όλους ανεξαιρέτως τους λαούς του πλανήτη μας. Γεγονός που έχει αρχίσει ήδη να διαφαίνεται ακόμη και στην καθημερινή μας ζωή.

 

Δείτε επίσης