Share on FacebookShare on Google+Tweet about this on TwitterShare on LinkedInShare on TumblrEmail this to someone

«Μια μεγάλη ή τρελή επιθυμία είναι σαν τον έρωτα. Και όπως πολύ σωστά έχει λεχθεί, η τραγωδία δεν είναι όταν ο έρωτας δεν διαρκεί. Η τραγωδία είναι όταν ο έρωτας διαρκεί! Και ιδιαίτερα όταν διαρκεί μια ολόκληρη ζωή όπως είναι η περίπτωσή μου με την αχαλίνωτη επιθυμία μου ως συλλέκτης να δημιουργήσω ένα μουσείο. Το γεγονός ότι το Μουσείο Βορρέ σήμερα, μετά από ανηλεείς προσπάθειες 40 ετών, όχι μόνο υφίσταται αλλά και λειτουργεί με επιτυχία σε παγκόσμια κλίμακα, είναι αυτό καθεαυτό μια επιβεβαίωση ότι η τρελή μου αυτή επιθυμία έγινε πραγματικότητα. Ακόμα δεν μπορώ να το πιστέψω! Υπάρχει όμως και ο μεγάλος εφιάλτης στην όλη αυτή υπόθεση.

Τώρα στα γεράματά μου και φυσικά κάπως αργά, αναμετρώ με δέος το φοβερό κόστος που έχω πληρώσει σε χρήμα, κόπο, αγωνία και άγχος για την υλοποίηση της τρελής μου αυτής επιθυμίας, που συν τοις άλλοις, έχει αποδειχθεί και η μεγάλη περιπέτεια της ζωής μου. Και περιέργως η περιπέτεια αυτή άρχισε από την πρώτη μέρα όταν το 1962, απηυδισμένος από την τσιμεντοποίηση, την κακογουστιά και την περιβαλλοντική φθορά της μεταπολεμικής Ελλάδας, αποφάσισα τη δημιουργία ενός λαϊκού μουσείου στην Παιανία αγοράζοντας μια μεγάλη έκταση με εγκαταλειμμένα χωριάτικα σπίτια 200 ετών. Σύμφωνα με το πονηρό πνεύμα του Ελληνα, οργίασε αμέσως όλη η περιοχή με διάφορες φήμες, η μια χειρότερη από την άλλη.

Ορισμένοι έλεγαν ότι θα γίνει κακόφημο νυχτερινό κέντρο, άλλοι βλέποντας τους παλιούς τοίχους να υψώνονται επέμεναν ότι θα λειτουργήσει ως κέντρο γυμνιστών ή χαρτοπαικτική λέσχη. Άλλοι πάλι διατείνονταν ότι θα γίνει κέντρο επικίνδυνης θρησκευτικής αίρεσης. Τόσος ήταν ο θόρυβος, που τελικά με επισκέφθηκε ο Μητροπολίτης για να μάθει την πραγματικότητα και ο οποίος έλαβε φυσικά τη διαβεβαίωση ότι όλα αυτά ήταν «πονηρές φαντασιοπληξίες»! Το γεγονός δε ότι οι ίδιοι που διέδιδαν αυτές τις φήμες τελικά με ψήφισαν δήμαρχο για 8 συνεχή χρόνια, αποτελεί για μένα την καλύτερη απόδειξη της επιτυχίας και αναγνώρισης του όλου έργου.

 

vorres708

 

Η τέχνη απαιτεί κουράγιο, είπε κάποτε ο μεγάλος Θουκυδίδης. Αυτό αφορά όχι μόνο τους καλλιτέχνες, αλλά και εμάς τους φανατικούς συλλέκτες, ιδιαίτερα αυτούς που αποτολμούν να δημιουργήσουν ολόκληρο μουσείο για να στεγάσουν τη συλλογή τους. Και τούτο διότι η δημιουργία και λειτουργία ενός βιώσιμου μουσείου είναι μια ηρωική πάλη με μια Λερναία Ύδρα οικονομικών, διοικητικών και τεχνικών προβλημάτων. Κόβετε το ένα κεφάλι για να ξεφυτρώσουν άλλα δύο. Το μεγαλύτερο πρόβλημα είναι φυσικά το οικονομικό και το οποίο αυξάνεται με μαθηματική ακρίβεια όσο αυξάνεται η συλλογή και επεκτείνονται αναγκαστικά οι χώροι του μουσείου.

Ηταν αναμενόμενο ότι ο αείμνηστος πατέρας μου, ένας πρακτικός και επιτυχημένος επιχειρηματίας, αγωνιούσε συνεχώς για την ακατάσχετη αιμορραγία της οικογενειακής περιουσίας για την υλοποίηση του δικής μου τρελής επιθυμίας. Πριν πεθάνει μάλιστα με παρακάλεσε να επισκεφθώ έναν ψυχίατρο μήπως και καταφέρει να με θεραπεύσει από την αχαλίνωτη συλλεκτική μου μανία, την οποία πολύ σωστά θεωρούσε σαν μια σοβαρή ασθένεια. Σαν καλός γιος εκτέλεσα την επιθυμία του και επισκέφθηκα μάλιστα δύο ψυχιάτρους. Αμφότεροι με διαβεβαίωσαν ότι η ασθένειά μου είναι ανίατη και η μόνη μου παρηγοριά να είναι το γεγονός ότι υπάρχουν χειρότερες. Αργότερα προς μεγάλη μου έκπληξη ανακάλυψα ότι και οι δύο ψυχίατροι ήταν και αυτοί φανατικοί συλλέκτες!

Είναι φανερό ότι όσο μεγάλη κι αν είναι η οικονομική ευρωστία του συλλέκτη, οι χρηματικοί πόροι μακροπρόθεσμα ποτέ δεν επαρκούν για τη συνεχή λειτουργία και επιβίωση ενός μουσείου. Για το λόγο αυτό αναγκαστικά ο ιδρυτής στρέφεται σε ποικίλους τρόπους εξεύρεσης οικονομικών πόρων. Και εδώ έχουμε μια στυγνή πραγματικότητα και ειρωνεία. Το γεγονός δηλαδή ότι ο συλλέκτης, συνήθως ένας ευαίσθητος ιδεολόγος, λάτρης της τέχνης, μετατρέπεται σε έναν πολυμήχανο σκληρό επιχειρηματία, ένας ρόλος που σας διαβεβαιώνω είναι λίαν απεχθής. Είναι φορές που αισθάνομαι σαν επαίτης όταν συνεχώς αναγκάζομαι να εκλιπαρώ κρατικούς και ιδιωτικούς φορείς για οικονομική ενίσχυση. Δεν έχω χώρο να αναφέρω τα άλλα προβλήματα που καλείται να αντιμετωπίσει καθημερινά ο ιδρυτής ενός μουσείου όπως π.χ. το μεγάλο πρόβλημα της συντήρησης, των κλοπών, των απομιμήσεων και τις ζημιές από φυσικά φαινόμενα όπως σεισμοί, πλημμύρες, κ.α.

 

vorres3

 

Μετά από όλα αυτά αναρωτιέμαι και εγώ ο ίδιος πώς κατάφερα να επιβιώσω μέχρι σήμερα! Γράφω τώρα την ιστορία του μουσείου και αναβιώνω ένα πλούσιο μωσαϊκό από ανθρώπινες εμπειρίες. Ξαφνιάζομαι κι εγώ ο ίδιος για το τι είναι ικανός να κάνει ένας συλλέκτης, πολυμήχανος ων, για να αποκτήσει ένα έργο που επιθυμεί. Θυμάμαι την περίπτωση μιας θαυμάσιας εικόνας του 17ου αιώνα που επί χρόνια προσπαθούσα να αποκτήσω από μια καχύποπτη ογδοντάχρονη χήρα γειτόνισσά μου, η οποία αρνιόταν να μου την πουλήσει. Χρησιμοποίησα κάθε μέσο για να την μεταπείσω. Καθημερινά σχεδόν της έστελνα λουλούδια, σοκολάτες, λιχουδιές, ακόμα και σαμπάνιες. Στην απελπισία μου της πρότεινα μάλιστα και γάμο, τον οποίο ευτυχώς αρνήθηκε. Λίγο αργότερα όμως απεβίωσε, (ίσως και από το σοκ της πρότασής μου !!) και έτσι τελικά απέκτησα την πολυπόθητη εικόνα από τους κληρονόμους της σε προσιτή τιμή.

Το τελικό συμπέρασμα φυσικά είναι ότι η σχέση του συλλέκτη με το δημιούργημά του, παρόλες τις αντιξοότητες, είναι ένας συναισθηματικός δεσμός μιας ολόκληρης ζωής που αποτελεί και καθρέπτη του εαυτού του, καθρέπτη του πνευματικού και αισθητικού του είναι, και που ελπίζει ότι μακροπρόθεσμα θα επιβιώσει καλύτερα από τον ίδιο».

Δείτε επίσης