Share on FacebookShare on Google+Tweet about this on TwitterShare on LinkedInShare on TumblrEmail this to someone

των Διονύση Σιμόπουλου – Αλέξη Δεληβοριά:

Η περιοχή του ακρωτηρίου Κανάβεραλ, όπου είναι εγκατεστημένο το Διαστημικό Κέντρο Κέννεντυ, το κύριο δηλαδή Κέντρο Εκτοξεύσεων του Διαστημικού Προγράμματος των Ηνωμένων Πολιτειών της Αμερικής, ήταν αρχικά ένας τριγωνικός ερημότοπος. Την περιοχή αυτή, στις ακτές του Ατλαντικού Ωκεανού στη μέση περίπου της Φλόριδας, περιέγραψε για πρώτη φορά ο Ισπανός εξερευνητής Πόνθε ντε Λεόν το 1512.

Το σημερινό Κέντρο διαθέτει συνολικά μια έκταση που εκτείνεται σε μήκος 55 χιλιομέτρων και πλάτος, στο μέγιστο σημείο της, 16 χιλιομέτρων. Η έκταση αυτή αριθμεί συνολικά 565.000 στρέμματα στα οποία περιλαμβάνονται οι διάφορες διαστημικές εγκαταστάσεις αλλά και υγροβιότοποι όπου προστατεύονται πολλά είδη άγριας πανίδας και χλωρίδας, και όχι μόνο, αφού ένα μικρό έστω τμήμα του (6.000 στρέμματα) καλύπτεται από διάφορα εσπεριδοειδή καθώς επίσης και από εκτεταμένες μελισσοκομικές εγκαταστάσεις που χρησιμεύουν στην επικονίαση των δένδρων.

Η περιοχή αυτή επελέγη μετά τον Δεύτερο Παγκόσμιο Πόλεμο από το Αμερικανικό Επιτελείο ως πεδίο πυραυλικών δοκιμών με απόφαση του Προέδρου Τρούμαν το 1949, και από τότε αποτελεί ένα από τα σημαντικότερα πεδία βολής για τις δοκιμαστικές πτήσεις των νέων πυραύλων, στρατιωτικών και μη, των Ηνωμένων Πολιτειών.

Η πρώτη εκτόξευση πυραύλου από εκεί έγινε στις 24 Ιουλίου 1950, κι έκτοτε σ’ αυτή την περιοχή δημιουργήθηκε το πιο αναπτυγμένο κέντρο διαστημικών εκτοξεύσεων στον κόσμο. Τα τελευταία 50 χρόνια εκτοξεύτηκαν από το Κέντρο αυτό χιλιάδες πύραυλοι, επανδρωμένα διαστημόπλοια, δορυφόροι και διαστημοσυσκευές, ενώ εκεί βρίσκεται επίσης και το ογκωδέστερο κτίριο στον κόσμο με ύψος 160 μέτρων.

 

 

Σήμερα η περιοχή αυτή φιλοξενεί στην πραγματικότητα δύο ξεχωριστές βάσεις εκτοξεύσεων: τον Σταθμό Πολεμικής Αεροπορίας του Ακρωτηρίου Κανάβεραλ (CCAFS) και το Διαστημικό Κέντρο Kennedy. Η αεροπορική βάση CCAFS, η οποία υπάγεται στον έλεγχο του υπουργείου Άμυνας των ΗΠΑ, βρίσκεται σε μια περιοχή όπου από τις αρχές της δεκαετίας του 1950 έγιναν οι δοκιμαστικές πτήσεις των πυραύλων Redstone, Jupiter, Polaris, Thor, Atlas και Titan.

Μετά την ίδρυσή της NASA το 1958, το προσωπικό της βάσης CCAFS ανέλαβε και την εκτόξευση πυραύλων και διαστημοσυσκευών για λογαριασμό αυτής της νέας διαστημικής υπηρεσίας, με χαρακτηριστικότερα ίσως παραδείγματα τις επανδρωμένες διαστημικές αποστολές Mercury και Gemini. Με τη πάροδο, όμως, του χρόνου οι απαιτήσεις για νέες, βελτιωμένες και μεγαλύτερες εγκαταστάσεις, ικανές να επιτύχουν την εκτόξευση ακόμα πιο ισχυρών πυραύλων, οδήγησαν στην κατασκευή όλο και πιο νέων συστοιχιών εκτόξευσης.

 

 

Την ίδια περίπου εποχή, η NASA ζήτησε από το αμερικανικό Κογκρέσο την άδεια να επεκτείνει τις εγκαταστάσεις της σε ένα νέο και δικής της αποκλειστικής αρμοδιότητας διαστημικό κέντρο, προτείνοντας ως ιδεώδη τοποθεσία το γειτονικό νησί Merrit, το οποίο και αγόρασε λίγο αργότερα από την Πολιτεία της Φλώριδα. Αυτό το νεοσύστατο διαστημικό κέντρο, αρχικά γνωστό ως Κέντρο Ελέγχου Εκτοξεύσεων (Launch Operations Center), μετονομάστηκε το 1963 σε Διαστημικό Κέντρο Kennedy, λίγο μετά τη δολοφονία του Προέδρου John Kennedy.

Στις νέες εγκαταστάσεις ολοκληρώθηκε το 1966 η κατασκευή μιας νέας τεράστιας βάσης εκτόξευσης, γνωστής ως «Σύμπλεγμα Εκτοξεύσεων 39», που σχεδιάστηκε προκειμένου να εξυπηρετήσει τους νέους και πανίσχυρους τριώροφους πυραύλους Saturn V. Από το 1975 και μετά το Διαστημικό Κέντρο Kennedy αποτέλεσε επίσης και το βασικό κέντρο εκτόξευσης των διαστημικών λεωφορείων.

 

 

Ένα άλλο διαστημικό κέντρο των ΗΠΑ είναι εγκατεστημένο στην Αεροπορική Βάση Vandenberg, στην Πολιτεία της Καλιφόρνια. Πρόκειται ουσιαστικά για μια στρατιωτική εγκατάσταση που χρησιμοποιείται κυρίως για την εκτόξευση στρατιωτικών και κατασκοπευτικών δορυφόρων καθώς και για τις δοκιμαστικές πτήσεις των διηπειρωτικών βαλλιστικών πυραύλων.

Η Αεροπορική αυτή Βάση επελέγη το 1972 να αποτελέσει το διαστημοδρόμιο εκτόξευσης και προσγείωσης των διαστημικών λεωφορείων των ΗΠΑ στη Δυτική Ακτή.

Έπειτα, όμως, από εκτεταμένες παρεμβάσεις στις ήδη υπάρχουσες εγκαταστάσεις, οι οποίες κόστισαν περισσότερο από 4 δισεκατομμύρια δολάρια, κι ενώ η πρώτη εκτόξευση διαστημικού λεωφορείου ήταν προγραμματισμένη για τις 15 Οκτωβρίου 1986, η καταστροφή του Challenger στις 28 Ιανουαρίου του ίδιου έτους οδήγησε στην ακύρωση όλων των πτήσεων διαστημικών λεωφορείων από την βάση αυτή.

Εκτός από τις κύριες αυτές εγκαταστάσεις, όμως, αξίζει να αναφερθούν δύο ακόμη βάσεις εκτόξευσης πυραύλων, η λειτουργία των οποίων προηγήθηκε χρονικά, αφού χρησιμοποιήθηκαν για τις πρώτες δοκιμαστικές εκτοξεύσεις πυραύλων μετά το πέρας του Β’ παγκοσμίου πολέμου.

Οι εγκαταστάσεις του Wallops Flight Facility φιλοξενούνται στο νησί Wallops ανατολικά της Πολιτείας της Virginia και χρησιμοποιούνται σήμερα για την εκτόξευση μικρότερων πυραύλων και ηχοβολίδων της NASA προς τα ανατολικά και πάνω από τον Ατλαντικό ωκεανό.

 

 

Υπάρχουν όμως και άλλοι ομοσπονδιακοί οργανισμοί που χρησιμοποιούν την βάση αυτή, όπως είναι η Εθνική Υπηρεσία Ωκεανών και Ατμόσφαιρας (NOAA). Το Wallops Flight Facility υπάγεται στη διεύθυνση του Κέντρου Διαστημικών Πτήσεων Goddard, ενός από τα σπουδαιότερα ερευνητικά κέντρα των ΗΠΑ για τον σχεδιασμό, την ανάπτυξη και την λειτουργία μη επανδρωμένων επιστημονικών διαστημοσυσκευών, που στοχεύουν στην διεύρυνση των γνώσεών μας στην αστρονομία και την κοσμολογία.

Στις εγκαταστάσεις του, τέλος, έχουν πρόσβαση ακόμη και οι ερασιτέχνες, οι οποίοι τις χρησιμοποιούν προκειμένου να εκτοξεύσουν τους δικούς τους πυραύλους.

Αντίθετα, το Πεδίο Πυραύλων White Sands υπάγεται στο Υπουργείο Άμυνας των ΗΠΑ. Όπως υποδηλώνει το όνομά του ξεκίνησε και αυτό τη λειτουργία του ως ένα ακόμα πεδίο βολών, στο οποίο μάλιστα μεταφέρθηκαν, μετά το πέρας του Β’ παγκοσμίου πολέμου, οι Γερμανοί επιστήμονες και οι Γερμανικοί πύραυλοι V2 που είχαν καταφέρει να αποκτήσουν οι Αμερικάνοι.

Σ’ αυτό το κέντρο αναγκάστηκε να προσγειωθεί το διαστημικό λεωφορείο Columbia όταν τόσο το Διαστημικό Κέντρο Kennedy όσο και η Αεροπορική Βάση Edwards είχαν αναγκαστεί να κλείσουν εξαιτίας των άσχημων καιρικών συνθηκών που επικρατούσαν στις 30 Μαρτίου 1982. Σε αυτή τη περιοχή, τέλος, σε μια τοποθεσία γνωστή ως θέση Trinity, έγινε πολύ νωρίτερα και η πρώτη δοκιμαστική έκρηξη ατομικής βόμβας, στις 16 Ιουλίου 1945.

 

Δείτε επίσης