Share on FacebookShare on Google+Tweet about this on TwitterShare on LinkedInShare on TumblrEmail this to someone

Όταν εκδόθηκε το βιβλίο του, το 1992, έγινε, αυτό που λέμε, “χαμός”. Αλλά παγκοσμίου επιπέδου.

Ο ιαπωνικής καταγωγής αμερικανός πολιτικός φιλόσοφος Φράνσις Φουκουγιάμα με τη συγγραφή τού «Το τέλος της ιστορίας και ο τελευταίος άνθρωπος» προέβλεπε ότι η επικράτηση του καπιταλισμού απέναντι στον κομμουνισμό «θα σήμαινε το τέλος των πολέμων και των αιματηρών επαναστάσεων.

Εάν τελικά συμφωνήσουν, οι άνθρωποι δεν θα έχουν πλέον λόγο να πολεμάνε. Θα ικανοποιούν τις ανάγκες τους μέσω οικονομικών δραστηριοτήτων αλλά δεν θα χρειάζεται πλέον να διακινδυνεύουν στη ζωή τους στη μάχη».

Βεβαίως ο Φουκουγιάμα σημείωνε ότι η παγκόσμια ειρήνη θα δημιουργούσε μια ευνουχισμένη κοινωνία, «το πλάσμα που κατά τα λεγόμενα εμφανίζεται στο τέλος της ιστορίας, τον τελευταίο άνθρωπο». 

Τον όρο είχε επινοήσει ο Νίτσε, στο «Τάδε έφη Ζαρατούστρα». Ήταν χλευαστικός.

 

 

Σήμαινε ότι ο τελευταίος άνθρωπος θα ικανοποιούσε τις ανάγκες του μέσω του υπολογισμού του μακροχρόνιου συμφέροντός του.

Οτι θα ήταν αφοσιωμένος στην ικανοποίηση των χιλιάδων μικροαναγκών του, χωρίς να διατίθεται να ρισκάρει τη ζωή του για έναν σκοπό.

O Zαρατούστρα βρυχάται: «Προτάσσετε έτσι τα στήθη σας – όμως, αλίμονο, είναι κούφια!».

Εξ αυτού ορμώμενος, ο Φουκουγιάμα ονόμασε αυτούς τους μειλίχιους ανθρώπους, «ανθρώπους χωρίς στήθη».

Τελικά, είτε με…στήθη είτε χωρίς, ο Φουκουγιάμα δεν δικαιώθηκε. Το βιβλίο του έγινε κάτι σαν τη Βίβλο της παγκοσμιοποίησης, το επικαλούνταν άπαντες οι ευαγγελιστές της.

Αλλά, βεβαίως επρόκειτο για “κούφια λόγια”. Η ιστορία ποτέ δεν εκτυλίσσεται γραμμικά, ούτε σύμφωνα με δεδομένα στηριγμένα σε -έστω κολοσσιαία- γεγονότα μιας συγκεκριμένης εποχής.

Οι πόλεμοι δεν σταμάτησαν ενώ, με την οικονομική κρίση αναδείχθηκαν οι -κατά την αρχική θεωρία του Φράνσις- για πάντα χαμένοι εθνικισμοί.

 

 

Μέχρι που και ο Φουκουγιάμα…λύγισε. Η εκλογή Τραμπ στην προεδρία των ΗΠΑ τον ανάγκασε να παραδεχθεί το λάθος του: 

«Πριν από 25 χρόνια δεν είχα την αίσθηση, ούτε είχα αναπτύξει μια θεωρία για το πώς οι δημοκρατίες μπορούν να πισωγυρίσουν. Νομίζω, όμως, ότι όντως μπορούν», είπε ο πολιτικός φιλόσοφος σε πρόσφατη συνέντευξή του στην Washington Post.

Ίσως επειδή, αγαπητέ Φράνσις, η ιστορία δεν γράφεται σε think tanks ούτε σε πανεπιστημιακά συγγράματα. Γράφεται αλλού. Πού ακριβώς; Εσύ είσαι ο ειδικός, βρες το.

Δείτε επίσης