Συνέντευξη με τη Νικολένα Καλαϊτζάκη, ιστορικό τέχνης, curator και υπεύθυνη για την επιμέλεια τής έκθεσης «”Μέσα στα Μάτια Σου • Προσεγγίζοντας την Τυφλότητα”.

 

 

του: Γιάννη Τριανταφύλλου.

 

-Τι εννοούμε “Προσεγγίζοντας την Τυφλότητα”; Τι είδους προσέγγιση επιχειρήθηκε από τους καλλιτέχνες και με ποιον ακριβώς τρόπο;

«”Μέσα στα Μάτια Σου • Προσεγγίζοντας την Τυφλότητα” είναι ο τίτλος της έκθεσης μας που φιλοξενείται στο Ίδρυμα Εικαστικών Τεχνών Τσιχριτζή από τις 13 έως τις 25 Σεπτεμβρίου 2018. Στην έκθεση, η οποία τελείται υπό την αιγίδα του Φάρου Τυφλών της Ελλάδος, 42 σύγχρονοι Έλληνες εικαστικοί, ήδη καταξιωμένοι στον χώρο της Τέχνης, αλλά και νεότεροι, ενώνονται και δημιουργούν ζωγραφικά έργα και γλυπτά, θεματικά εστιασμένα στο ζήτημα της Τυφλότητας. Η έκθεση επιχειρεί να αναδείξει το ζήτημα της Τυφλότητας, να ενημερώσει, και στον ίδιο χρόνο, να ευαισθητοποιήσει το κοινό αναφορικά με την πραγματικότητα διαβίωσης των ατόμων με προβλήματα όρασης στη σύγχρονη ελληνική κοινωνία».

 

 

-Οι τυφλοί είναι ενταγμένοι στην ελληνική κοινωνία; Πώς είναι η κατάσταση συγκριτικά μεταξύ Ελλάδας και άλλων ευρωπαϊκών χωρών; Υφίσταται ρατσισμός απέναντί τους;

«Μολονότι δεν είμαι ο αρμόδιος άνθρωπος για να απαντήσει στο εξαιρετικά ενδιαφέρον και πολυδιάστατο αυτό ερώτημα, θεωρώ πως η χώρα μας δεν είναι καθόλου πρότυπη χώρα και είναι πολύ πίσω, όσον αφορά σε θέματα Πρόνοιας, ενσωμάτωσης, αντιμετώπισης και παροχής των πλέον κατάλληλων μηχανισμών που μπορούν να λειτουργήσουν βοηθητικά και υποστηρικτικά για τα ΑΜΕΑ, και στην συγκεκριμένη περίπτωση, για τους ανθρώπους που αντιμετωπίζουν προβλήματα όρασης, μερική ή ολική τύφλωση.

 

 

Η πρώτη μου σκέψη – απάντηση σε αυτό είναι πως όσα χρόνια ζω και κινούμαι στους δρόμους έχω δει το πολύ 3 ανθρώπους τυφλούς να περπατάνε μόνοι τους με το λευκό μπαστουνάκι. Δεν έχω δει κανέναν εργαζόμενο και γενικότερα αισθάνομαι πως αυτοί οι άνθρωποι σαν να είναι “κρυμμένοι” από την καθημερινότητα μιας πόλης. Κι όμως δεν είναι! Απλά οργανώνονται και φτιάχνουν τις δικές τους ομάδες και μαθαίνουν να γράφουν, να διαβάζουν, να σπουδάζουν, να εργάζονται, να χορεύουν, να ερωτεύονται και να χαίρονται με κάθε τρόπο την ξεχωριστή ζωή τους. Βλέπουν απλά με έναν άλλο τρόπο από εκείνον με τον οποίο βλέπουμε εμείς.

Σχετικά με το ζήτημα “ρατσισμός”, απεχθάνομαι αυτή την λέξη και όσα συναισθήματα και σκέψεις κουβαλάει μαζί της. Δυστυχώς ρατσισμό ή φαινόμενα μπούλινγκ, έχουμε βιώσει και βιώνουμε όλοι, βλ. φυλετικός, ηλικιακός, είτε σε εργασιακό περιβάλλον κ.ά. Οι πραγματικά ευτυχισμένοι και γεμάτοι άνθρωποι, εστιάζουν στο μέσα τους και στην εξέλιξη τους και καταλαβαίνουν πως μόνο η αγάπη και η αποδοχή του ξένου/άλλου είναι ο πιο φωτεινός δρόμος».

 

 

-Τι απαντάτε σε όποιον δεν θεωρεί έναν τυφλό άνθρωπο ισότιμα λειτουργικό μέλος της κοινωνίας;

Να πάει σε φορείς όπως ο Φάρος Τυφλός της Ελλάδος, και σε εκδηλώσεις τους, ώστε να γνωρίσει μια πτυχή της ζωής που δεν έχει φανταστεί πως υπάρχει.

-Τι σχόλια κάνουν γενικά οι επισκέπτες της έκθεσης ή και τι έχουν πει σε εσάς; Υπάρχει κάποιο που εντυπώθηκε – για κάποιον λόγο – στο μυαλό σας;

Τα εγκαίνια της έκθεσης ήταν πραγματικά από τα ωραιότερα και πιο ξεχωριστά, που έχω και έχουμε βιώσει, όπως οι περισσότεροι καλλιτέχνες αλλά και το κοινό μου “εκμυστηρεύτηκαν”. Ιδιαίτερη στιγμή των εγκαινίων ήταν η ξενάγηση σε τυφλούς ανθρώπους, όπου με χαρά άκουγαν τις περιγραφές των έργων ή ψηλάφησαν κάποια από τα έργα που είχαν ανάγλυφα μηνύματα σε γραφή Braille καθώς και τα γλυπτά. Το σχόλιο λοιπόν που εντυπώθηκε στο μυαλό μου ήταν η φράση μιας τυφλής γυναίκας έπειτα από την ξενάγηση: “Πάντως, μου αρέσει που οι καλλιτέχνες έφτιαξαν αισιόδοξα έργα και όχι σκοτεινά. Μου έμεινε το έργο αυτό που ένας άντρας στη θέση των ματιών και της μύτης έχει ανθάκια από γιασεμί, γιατί το γιασεμί είναι το αγαπημένο μου λουλούδι. Αγαπώ την μυρωδιά του”.

 

 

-Εσάς τι σας ιντρίγκαρε να επιμεληθείτε μια τέτοια έκθεση;

«Οι θεματικές των εκθέσεων που επιμελούμαι συνιστούν αποστάγματα ξαφνικών εμπνεύσεων καθώς και βιωμάτων. Λένε πως συνήθως μας απασχολεί, αυτό που έχουμε μέσα μας. Στην οικογένεια μου, έτυχε να έχω ανθρώπους τυφλούς ή με προβλήματα όρασης. Και ήθελα να αναδείξω το θέμα. Για εμένα και για εκείνους. Και το ζήτημα της Τυφλότητας είναι ένα θέμα πάντα επίκαιρο. 39 εκατομμύρια άνθρωποι παγκοσμίως, ως καταδεικνύει ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας, είναι τυφλοί και 246 εκατομμύρια έχουν χαμηλή όραση.

Κάθε 5 δευτερόλεπτα, ένας συνάνθρωπος μας τυφλώνεται, και κάθε 1 λεπτό που περνά ένα παιδί χάνει την όραση του. Το 80% των προβλημάτων όρασης, όπως διασαφηνίζει η επιστημονική κοινότητα, θα μπορούσε να αποφευχθεί – ή ακόμα και να θεραπευτεί – με άμεση ιατρική φροντίδα και εφόσον το άτομο υποβάλλεται σε τακτικές οφθαλμολογικές εξετάσεις. Η κύρια αιτία τύφλωσης στους ενήλικες άνω των 50 ετών είναι ο καταρράκτης, ενώ στη χώρα μας, με αναλογία τυφλών 23 ανά 100.000 κατοίκους, η σοβαρότερη αιτία τύφλωσης είναι ο διαβήτης».

-Και ποια είναι η τελική γεύση που αυτή σας αφήνει;

«Ευγνωμοσύνη…»

 

Συμμετέχουν οι καλλιτέχνες:  Μάνια Αδαμοπούλου • Μαρία Ανδρέου • Γιώργος Ανδρούτσος • Αντώνης Αντζουλίδης • Στέλλα Αντωνιάδου • Μάγδα Αποστόλου • Εύα Βεϊνόγλου • Έφη Βερικίου • Mαρία Βύρρα • Γεράσιμος Γαλιατσάτος • Άννα Γερολυμάτου • Βερονίκη Δαμιανίδου • Φωτεινή Ηλιοπούλου • Μαρί Θεοφίλου • Αποστόλης Ιτσκούδης • Χρήστος Καλόγηρος • Χρήστος Κατσίνης • Sofia – Rose Κοσμίδου • Εύη Κυρμακίδου • Μαρίνα Κροντηρά • Σοφία Κυριακού • Αντωνία Μαντζούκα • Δέσποινα Μανώλαρου • Ελένη Μαραγκάκη – Ξηρομάμου • Σταυρούλα Μιχαλοπούλου • Κωνσταντίνος Μίχαλος • Σωτήρης Μπατζιάνας • Ειρήνη Μονομμάτου • Χρυσούλα Ξυνέλη • Μαρία Παναγιώτου • Φανή Πανταζίδου • Μαρία Παπαντωνίου • Ελευθερία Ραπανάκη • Νίκος Σιαλακάς • Νικόλαος Τζούμας • Asterios Toris • Άννα Τούρλα • Βίκη Τσάκαλη • Ελένη Τσιλιλή • Έλλη Χούσου, ενώ έχουμε την τιμή, με την ευγενή παραχώρηση του Φάρου, να παρουσιάσουμε γλυπτά του καταξιωμένου τυφλού γλύπτη Πέτρου Ρουκουτάκη – θεωρείται ο άνθρωπος που άνοιξε το δρόμο για καλλιτεχνική δραστηριότητα για άτομα με προβλήματα όρασης στην Ελλάδα -.

Δείτε επίσης