του Διονύση Σιμόπουλου: επίτιμου διευθυντή του Ευγενιδείου Πλανηταρίου.

Κοιτάζοντας πίσω σ’ όλους τους αιώνες που πέρασαν από τη γέννηση του Χριστού, δεν μπορούμε παρά να αναλογιστούμε με θαυμασμό τον τρόπο του ερχομού Του στη Γη μας. Χωρίς τυμπανοκρουσίες, χωρίς καν να το γνωρίζει κανείς από το λαό στον οποίο γεννήθηκε, η γέννησή Του ανακοινώθηκε στους ταπεινούς μόνον βοσκούς από «πλήθος στρατιάς ουρανίου», και στον λαό των Ιεροσολύμων από την άφιξη των Σοφών Μάγων της Ανατολής. Τι ήταν όμως αυτό το φως που οδήγησε τους Μάγους μακριά από τη χώρα τους; Τι είδους άστρο τους καθοδήγησε στο μέρος όπου ήταν σπαργανωμένο το μικρό βρέφος της Βηθλεέμ; Τι ήταν άραγε το μυστηριώδες και υπέροχο αυτό άστρο του οποίου το ακτινοβόλο φως έχει φωτίσει και εμπνεύσει τους ανθρώπους εδώ και 2.000 σχεδόν χρόνια;

 

 

Αν προσπαθήσουμε να μαζέψουμε τις αποδείξεις που έχουμε για το Άστρο των Χριστουγέννων θα ανακαλύψουμε ότι δυστυχώς δεν υπάρχουν πολλές, και όλες τους βρίσκονται σε μία και μοναδική περικοπή στο κατά Ματθαίον Ευαγγέλιο. Αυτή μάλιστα είναι και η μοναδική περικοπή που αναφέρεται στο Άστρο της Βηθλεέμ, στα κανονικά κείμενα της Βίβλου.

“Του δε Ιησού γεννηθέντος εν Βηθλεέμ της Ιουδαίας εν ημέραις Ηρώδου του Βασιλέως, ιδού μάγοι απο ανατολών παρεγένοντο εις Ιεροσόλυμα λέγοντες: “Που εστίν ο τεχθείς βασιλεύς των Ιουδαίων; Είδομεν γαρ αυτού τον αστέρα εν τη ανατολή και ήλθομεν προσκυνήσαι αυτώ”.

Ακούσας δε ο Ηρώδης ο βασιλεύς εταράχθη και πάσα Ιεροσόλυμα μετ’ αυτού. Και τότε λάθρα καλέσας τους μάγους ηκρίβωσε παρ’ αυτών τον χρόνον του φαινομένου αστέρος. Και πέμψας αυτούς εις Βηθλεέμ είπε: “Πορευθέντες ακριβώς εξετάσετε περί του παιδίου, επάν δε εύρητε, απαγγείλατέ μου, όπως καγώ ελθών προσκυνήσω αυτώ.”

Οι δε ακούσαντες του βασιλέως επορεύθησαν και ιδού ο αστήρ ον είδον εν τη ανατολή προήγεν αυτούς έως ελθών έστη επάνω ου ει το παιδίον: Ιδόντες δε τον αστέρα εχάρησαν χαράν μεγάλην σφόδρα”.

Ακόμη και εδώ, όμως, το άστρο αναφέρεται τέσσερις μόνο φορές χωρίς να μας δίνεται ούτε ο χρόνος ούτε η εποχή που εμφανίστηκε, αλλά ούτε και οποιαδήποτε άλλη περιγραφή του. Παρ’ όλα όμως αυτά, σήμερα είμαστε σε θέση να βγάλουμε ορισμένα τουλάχιστον συμπεράσματα, και να σημειώσουμε ορισμένα χαρακτηριστικά αυτού του μυστηριώδους άστρου.

 

 

Το πρώτο συμπέρασμα που μπορούμε να βγάλουμε για το Άστρο της Βηθλεέμ είναι ότι το άστρο αυτό θα ‘ πρεπε να ήταν κάτι το ασυνήθιστο για να τραβήξει την προσοχή των Μάγων. Εάν το άστρο αυτό ήταν κάτι το συνηθισμένο, κάτι που παρουσιαζόταν στον ουρανό συχνά δεν θα υπήρχε λόγος να ξεσηκωθούν οι Μάγοι και να ξεκινήσουν από εκατοντάδες χιλιόμετρα μακριά για να πάνε στον οποιονδήποτε τόπο, που θα τους οδηγούσε αυτό το άστρο.

Δεύτερο συμπέρασμα που μπορούμε να βγάλουμε είναι ότι το άστρο αυτό θα πρέπει να είχε αρκετή διάρκεια ζωής. Θα πρέπει να ήταν δηλαδή ένα άστρο «διαρκείας», γιατί οι Μάγοι είχαν να διασχίσουν αρκετά μεγάλη απόσταση από την χώρα τους έως την Βηθλεέμ. Μην ξεχνάτε άλλωστε ότι τα ταξίδια την εποχή εκείνη, πάνω σε καμήλες ή άλλα ζώα, δεν ήταν τόσο γρήγορα. Οπότε, για να τους είναι δυνατό να το παρακολουθούν συνεχώς από τη χώρα τους έως τη Βηθλεέμ, το άστρο αυτό θα πρέπει να είχε μια διάρκεια ζωής αρκετά μεγάλη και θα έπρεπε να ήταν κάτι το οποίο φαινόταν στον ουρανό επί αρκετές εβδομάδες ή ακόμη και μήνες.

Τρίτο συμπέρασμα είναι ότι το άστρο αυτό θα ‘ πρεπε να ήταν κάτι αρκετά δυσδιάκριτο στον πολύ κόσμο. Ίσως αυτό να σας φανεί παράξενο, γιατί συνήθως φανταζόμαστε το Άστρο της Βηθλεέμ σαν ένα πολύ λαμπρό και μεγάλο άστρο που φωτίζει άπλετα τον ουρανό, με τις λαμπρές του ακτίνες πάνω από τη φάτνη. Αλλά δεν είναι δυνατό να ήταν κάτι τέτοιο, γιατί φαίνεται ότι οι Μάγοι ήταν οι μόνοι που το είχαν δει ή που γνώριζαν κάτι γι’ αυτό. Ο Ηρώδης δεν το είχε δει ούτε είχε ακούσει οτιδήποτε γι ‘ αυτό. Οι γραμματείς και οι Φαρισαίοι επίσης δεν γνώριζαν τίποτε γι’ αυτό. Ούτε και οι βοσκοί το πρόσεξαν παρ’ όλο που βρίσκονταν με τα κοπάδια τους έξω στους κάμπους. Αλλά ούτε και οι Ρωμαίοι στρατιώτες της περιοχής ή οποιοσδήποτε άλλος, εκτός από τους Μάγους. Έτσι το Άστρο της Βηθλεέμ θα έπρεπε να ήταν στην πραγματικότητα κάτι αρκετά δυσδιάκριτο.

 

 

Τέταρτο συμπέρασμα είναι ότι το άστρο αυτό ίσως να μη ήταν ένα άστρο με τη σημασία που έχει η λέξη αυτή σήμερα. Την εποχή που γράφτηκε το Ευαγγέλιο του Ματθαίου, η λέξη «αστήρ» είχε διαφορετική έννοια απ’ αυτή που έχει σήμερα. Την εποχή εκείνη ο κόσμος προσδιόριζε με τη λέξη «άστρο» οτιδήποτε έβλεπε στον ουρανό. Τα μετέωρα ονομάζονταν «διάττοντες αστέρες». Οι κομήτες ήταν οι «μακρυμάληδες αστέρες». Οι δε πλανήτες ονομάζονταν «πλανώμενοι αστέρες». Ο σύγχρονος άνθρωπος δεν ταξινομεί όλα αυτά σαν άστρα, αλλά οι αρχαίοι το έκαναν.

Εκτός αυτού πολλοί αρχαίοι συγγραφείς όπως ο Άρατος και ο Πλάτων, «χρησιμοποιούν την λέξιν άστρον με την περιληπτικήν σημασίαν, καθώς ακριβώς ημείς την λέξιν αστερισμός και εννοούν ομάδα αστέρων». Αυτά που σήμερα ονομάζουμε εμείς άστρα ήταν για τους αρχαίους οι «απλανείς αστέρες». Έτσι το άστρο που αναφέρει ο Ευαγγελιστής Ματθαίος ως Άστρο της Βηθλεέμ ίσως να μην ήταν ένα πραγματικό άστρο όπως το εννοούμε σήμερα, αλλά ένα οποιοδήποτε ουράνιο σώμα ή φαινόμενο.

 

 

Το πέμπτο συμπέρασμα αφορά την τοποθεσία του άστρου στον ουρανό. Οι Μάγοι αναφέρουν στον λαό των Ιεροσολύμων ότι είδαν «τον αστέρα αυτού εν τη ανατολή» . Το σημείο αυτό δεν εννοεί ότι το άστρο ήταν στο ανατολικό μέρος του ουρανού, αλλά ότι οι Μάγοι βρίσκονταν στις ανατολικές, από την Παλαιστίνη, χώρες της Ασίας, όταν πρωτοπαρατήρησαν το Άστρο. Μια λοιπόν και οι Μάγοι βρίσκονταν στην Ανατολή όταν το είδαν για πρώτη φορά, ο μόνος τρόπος για να φθάσουν στην Βηθλεέμ ήταν να ταξιδέψουν προς τη Δύση. Έτσι ώστε το άστο που τους οδηγούσε θα έπρεπε να βρισκόταν στο δυτικό μέρος του ουρανού. Εάν ακολουθούσαν κάποιο άστρο που θα ήταν στο ανατολικό μέρος του ουρανού θα έφθαναν στην Κίνα ή στις Ινδίες και όχι στη Βηθλεέμ. Έτσι θα πρέπει να συμπεράνουμε ότι το άστρο αυτό βρισκόταν στο δυτικό τμήμα του ουρανού.

Τι λοιπόν ήταν αυτό που συνέβη στον ουρανό που σκέπαζε το μικρό χωρίό της Βηθλεέμ την απομακρυσμένη εκείνη εποχή κι έκανε τους μάγους να ξεκινήσουν για το μακρινό τους ταξίδι;

 

Δείτε επίσης