Share on FacebookShare on Google+Tweet about this on TwitterShare on LinkedInShare on TumblrEmail this to someone

του: Γιάννη Τριανταφύλλου

Η Παγκόσμια Ημέρα Σκέψης είναι μια Προσκοπική και Οδηγική γιορτή που γιορτάζεται κάθε χρόνο στις 22 Φεβρουαρίου, και είναι αφιερωμένη στο όραμα ενός άλλου καλύτερου κόσμου, στην ειρήνη, την φιλία, στην κοινή προσπάθεια όλων των μικρών και μεγάλων της γης, να χτίσουν έναν κόσμο αδελφωμένο. Η ημέρα αυτή καθιερώθηκε ως «Ημέρα Σκέψης» με αφορμή την κοινή ημερομηνία γέννησης του ιδρυτή του προσκοπισμού Robert Baden Powell (22 Φεβρουαρίου 1857 – 8 Ιανουαρίου 1941) και της συζύγου του Olave Baden Powell.

 

 

Στη 19η παγκόσμια συνέλευση στην Ρόδο, το 1963, κατόπιν πρότασης της ελληνικής αντιπροσωπείας, αποφασίστηκε η Ημέρα Σκέψης να εορτάζεται παγκόσμια. Είναι ένας συμβολικός εορτασμός στον οποίο η ελεύθερη σκέψη ταξιδεύει στον χώρο και τον χρόνο, ξεπερνά φραγμούς και σύνορα, αναλογίζεται την έκταση της Προσκοπικής Κίνησης και χαιρετά και αγκαλιάζει με ανθρωπιά τον αδελφό Πρόσκοπο και Οδηγό μιας άλλης χώρας, μιας άλλης θρησκείας, μιας άλλης φυλής, οι οποίοι υποσχέθηκαν να κάνουν τρόπο ζωής την προσπάθεια για ένα καλύτερο κόσμο.

 

                                                           1954-Με τον Αλέξη και τον Τάκη. 1955

 

Λίγο πριν πεθάνει ο ιδρυτής του Προσκοπισμού απηύθυνε τα ακόλουθα λόγια στα απανταχού μέλη της κίνησης που είχε ιδρύσει.

 «Η ευτυχία δεν απορρέει από τα πλούτη, ούτε από μια επιτυχημένη καριέρα, ούτε κι από την αυτό – ικανοποίηση. Ένα βήμα προς την ευτυχία είναι να είσαι υγιής και δυνατός σαν παιδί, για να μπορείς να γίνεις χρήσιμος και να απολαύσεις τη ζωή σαν άντρας. Η μελέτη της φύσης θα σου δείξει πόσα όμορφα, θαυμάσια πράγματα έχει πλάσει ο θεός, για να μπορείς εσύ να τα απολαύσεις. Να είσαι ευχαριστημένος με αυτά που έχεις και να τα χρησιμοποιείς όσο καλύτερα μπορείς. Να κοιτάς τη χαρούμενη όψη των πραγμάτων κι όχι την άσχημη. Αλλά ο πραγματικός τρόπος για να είσαι ευτυχισμένος είναι να δίνεις ευτυχία στους άλλους. Προσπάθησε να αφήσεις αυτόν τον κόσμο λίγο καλύτερο από ό,τι τον βρήκες κι όταν έρθει η σειρά σου να πεθάνεις, να μπορείς να το κάνεις με το χαρούμενο αίσθημα ότι δε σπατάλησες τη ζωή σου, αλλά έκανες ό,τι καλύτερο μπορούσες να είχες κάνει.»

 

                                                              1960-Πρόσκοποι Βασιλέως

 

Ο Διονύσης Σιμόπουλος, επίτιμος διευθυντής του Ευγενιδείου Πλανηταρίου, είναι αναμφίβολα ένας από αυτούς τους ανθρώπους. Από εκείνους, δηλαδή, που μέσω της πολύχρονης δράσης τους στην επιστήμη αλλά και την προσπάθεια επικοινωνίας και κατανόησής της από ένα ευρύτερο κοινό, επεδίωκε πάντοτε στη ζωή του να κάνει λίγο πιο…όμορφο αυτόν τον κόσμο, απ’ότι τον βρήκε. Με βάση την επιδραστικότητά του σε όλη τη γκάμα των ανθρώπινων ηλικιών που παρακολουθούν το έργο του, τα γραπτά, τις αναρτήσεις στο fb, τις ομιλίες του, από πιτσιρίκια μέχρι…αιωνόβιους, το αποτέλεσμα δείχνει να τον δικαιώνει. Και να αποτελεί μια σταθερή και στέρεη εφαρμογή στη ζωή του των κανόνων του προσκοπισμού στον οποίον από τα..μικράτα του εμυήθη.

 

                                                       1960-Γιορτές Χρυσού Ιωβηλαίου

 

-Το προσκοπικό σας ταξίδι πότε ξεκίνησε;

Αμέσως μετά τους σεισμούς στα Επτάνησα το καλοκαίρι του 1953, θυμάμαι ότι οι πρόσκοποι της Πάτρας έδωσαν αμέσως το παρόν για να βοηθήσουν όσο μπορούσαν την όλη κατάσταση. Ήμουν τότε μόλις 10 ετών και η δράση τους εκείνη έκανε μεγάλη εντύπωση στην παρέα μου στο Δημοτικό και θέλοντας να τους «μοιάσουμε» αποφασίσαμε να γραφτούμε στα Λυκόπουλα: ο Τάκης, ο Βασίλης, ο Αλέξης κι εγώ, οι τέσσερις σωματοφύλακες! Η Αγέλη μας είχε τότε ένα μικρό δωμάτιο στο υπόγειο του Δικαστικού Μεγάρου της Πάτρας και Ακέλας ήταν ο Νίκος Θεοδωρακόπουλος, αγαπητός φίλος μέχρι σήμερα, και ο οποίος στη δεκαετία του 1970, ήταν ο παιδίατρος των τριών παιδιών μου, τα οποία ακόμη και σήμερα τον αποκαλούν «ο καλός μας ο γιατρός»!

 

                                    Καλοκαιρινή Κατασκήνωση στο Μετόχι της Κάτω Βλασίας

 

-Πότε πήρατε το προσκοπικό σας όνομα;

Την Άνοιξη του 1955, σε μια εκδρομή της Αγέλης μας στου Λαμπίρη, μια εξοχική περιοχή ανάμεσα στη Πάτρα και το Αίγιο πήρα το προσκοπικό μου όνομα, «Μόγλης», με το οποίο με αποκαλεί ακόμη και σήμερα ο φίλος και κουμπάρος μου ο Βασίλης, η Μπαλού, αν και πολλές φορές προτιμάει το πιο διαδεδομένο στην παρέα μας παρατσούκλι («Γκαμήλας» λόγω ύψους)! Τα προσκοπικά «βαφτίσια» τότε συνοδεύονταν με αρκετή δόση «ξυλοφορτώματος» στον «νεοφώτιστο» από τους υπόλοιπους και γι’ αυτό ήταν ιδιαίτερα προσφιλή σε όλους μας, εκτός φυσικά από τον «βαπτιζόμενο».

Ίσως, λοιπόν, λόγω του ονόματος, ο Rudyard Kipling έγινε αργότερα ένας από τους αγαπημένους μου συγγραφείς! Ακόμη και σήμερα άλλωστε το πιο προσφιλές μου ποίημα είναι το «Εάν» του Κίπλινγκ που έχει φωτίσει έκτοτε πάρα πολλές φορές το μονοπάτι της ζωής μου.

 

                                                                   Καλοκαιρινή Κατασκήνωση 

 

-Ως πρόσκοπος πότε δώσατε την υπόσχεσή σας;

Δεν θυμάμαι σε ποιο σύστημα ανήκε η Αγέλη των Λυκοπούλων, αλλά λόγω ορισμένων φίλων είχαμε αποφασίσει να ενταχθούμε στο 1ο Σύστημα Ναυτοπροσκόπων. Ένας από τους υπαρχηγούς μας, όμως, ο αξέχαστος Πέτρος Βασιλακόπουλος, ανέλαβε το καλοκαίρι του 1956 να δημιουργήσει την 5η Ομάδα Αεροπροσκόπων με Αρχηγό Συστήματος τον αείμνηστο Τάσο Μόρφυ. Μαζί με τον αδελφικό μου φίλο και γείτονα, τον Σάκη Σπέντζα, γίναμε τότε οι πρώτοι αεροπρόσκοποι της Πάτρας.

Πολύ σύντομα, η Ομάδα, με λέσχη στο ισόγειο του παλαιού κτιρίου του Β’ Γυμνασίου Αρρένων, στη γωνία Κανάρη και Καραϊσκάκη, έκανε την πρώτη της εμφάνιση στην παρέλαση της 25ης Μαρτίου.

Αργότερα, δεν θυμάμαι ακριβώς πότε, στην παρέλαση μας συνόδευε κι ένα μηχανοκίνητο «αεροπλάνο» που οδηγούσε ένας από τους δύο υπαρχηγούς μας, ο αείμνηστος Κώστας Κουτσούγερας (ο άλλος ήταν ο Κώστας Τσάγκας). Πρέπει μάλιστα να πω ότι η όλη μας εμφάνιση έκανε τότε μεγάλη αίσθηση

 

                                       1961-5α Γενέθλια 5ης Ομάδας Αεροπροσκόπων Πάτρας

 

-Με τις άλλες ομάδες στην Πάτρα είχατε κάποιες κοινές δραστηριότητες;

Αν και η πρώτη μας κατασκήνωση έγινε αυτόνομα στον Άραξο, αργότερα όλες μας οι κατασκηνώσεις γίνονταν στο Μετόχι της Βλασίας, στην ορεινή Αχαΐα, πάντοτε με την 4η Ομάδα Ναυτοπροσκόπων, της οποίας αρχηγός Συστήματος ήταν ο Δημήτρης Περάτης, ο αξέχαστος Πάνθηρας, που έγινε αργότερα και Τοπικός Έφορος Πατρών. Οι κατασκηνώσεις αυτές έγιναν μετά την αποχώρηση των Μόρφυ-Βασιλακόπουλου και με Αρχηγό Συστήματος τον Τάκη Πολυδωρόπουλο.

Το προσκοπικό όνομα του Τάκη ήταν «Αόρατος», εμείς όμως τον φωνάζαμε «Μουστάκα». Ήταν ιδιαίτερα αγαπητός σε όλους μας γιατί με τον μειλίχιο τρόπο του μάς έμαθε πολλά και πάνω απ’ όλα τον σεβασμό προς τους άλλους. Δεν πρόκειται ποτέ να ξεχάσω τις υπέροχες μέρες που περάσαμε όλοι μαζί, όλα εκείνα τα χρόνια, κάτω από τις πανύψηλες καρυδιές της περιοχής εκείνης, ενώ πολλές φορές μετατρέπαμε μια παραπλήσια στέρνα ποτίσματος σε…πισίνα!

 

                                               19611962-Πασχαλινή Κατασκήνωση στο Γηροκομείο

 

Αλλά δεν μπορώ να ξεχάσω, επίσης, και την μεγάλη επίδραση στην διάπλαση του χαρακτήρα και της προσωπικότητάς μας που είχαν διάφορες εκδηλώσεις που έκανε η Ομάδα Ανιχνευτών του 2ου Συστήματος Προσκόπων με Αρχηγό τον πολύ αγαπητό και αξέχαστο Κώστα Δόντα, τον άλλο Πάνθηρα της Πάτρας. Απ’ αυτόν μάθαμε να αγαπάμε την ποίηση και γενικότερα την λογοτεχνία μας σ’ εκείνα τα απαράμιλλα λογοτεχνικά βραδινά στην φιλόξενη λέσχη τους, δίπλα στην χειμερινή «Αίγλη», στο τότε Β’ Γυμνάσιο Θηλέων (και μετέπειτα πρώτο κτίριο του Πανεπιστημίου). Τότε ήταν που γνώρισα για πρώτη φορά τα υπέροχα ποιήματα του Ουράνη και του Καβάφη, τον Καζαντζάκη και τον Βενέζη, ανθρώπους και έργα που δεν μας μάθαιναν στο σχολείο, όπως θά’πρεπε.

-Ποιες προσκοπικές δράσεις θυμάστε πιο έντονα;

Πάρα πολλές «ων ουκ έστιν αριθμός»: τις εκπαιδευτικές μας εξορμήσεις στον Ομπλό, τον μικρό λοφίσκο έξω από την Πάτρα, τα Μεγάλα Παιχνίδια στο ποτάμι της πόλης τον Γλαύκο, τις εκδρομές στο Μεσολόγγι κάθε Κυριακή των Βαΐων για να τιμήσουμε την Έξοδο, και πάρα πολλές άλλες, όλες τους αξέχαστες. Αν χρειάζονταν, όμως, θα ξεχώριζα οπωσδήποτε δύο:

Πρώτα απ’ όλα την εκπαιδευτική κατασκήνωση στο αεροδρόμιο Τατοΐου το καλοκαίρι του 1958 όπου καμιά τριανταριά αεροπρόσκοποι απ’ όλη την Ελλάδα παρακολουθήσαμε μια ενδιαφέρουσα «αεροπορική» επιμόρφωση στη Σχολή Ικάρων και όπου έκανα το πρώτο αεροπορικό μου ταξίδι με μια παλιά «Ντακότα» από το Τατόι στην Τανάγρα, όπου γνωρίσαμε και τα μέλη του «Ακροτήμ».

 

                                                   Εκδρομές Βαθμοφόρων 

 

Κι επίσης τον διαγωνισμό Ενωμοτιών Πελοποννήσου στις κατασκηνώσεις της Σκαφιδιάς στην Ηλεία, γύρω στο 1959, με αρχηγό τον αείμνηστο Γιώργο Δασκαλόπουλο Έφορο Εκπαίδευσης Πελοποννήσου και υπαρχηγό τον αεικίνητο Γιάννη Βαρουξή. Νομίζω ότι κερδίσαμε την πρώτη θέση τότε, αν και τα χρόνια ίσως έχουν εξιδανικεύσει τις αναμνήσεις μου.

Γεγονός πάντως είναι ότι σ’ εκείνο τον διαγωνισμό γνώρισα κι έναν πολύ καλό φίλο από τον Πύργο, τον Βασίλη Κανελλακόπουλο, Πολιτικό Μηχανικό σήμερα και υπέροχο οινοποιό στο «Κτήμα Μερκούρη» που έχει δώσει σε πολλά κρασιά του ονόματα άστρων και αστερισμών!΄

-Πότε γίνατε «Πρόσκοπος Έθνους»;

Ο θεσμός αυτός λέγονταν τότε «Πρόσκοπος Βασιλέως» και είχα πράγματι την τύχη να είμαι ένας από τους πρώτους πέντε προσκόπους στην Πελοπόννησο που έγιναν μέλη αυτού του θεσμού τον Ιούνιο του 1959 μαζί με τους αγαπητούς μου φίλους της 5ης Ομάδας Αεροπροσκόπων Σάκη Σπέντζα και Γιώργο Κιούκη και από την 2η Ομάδα Προσκόπων τον Λάκη Νικολάου και τον Οδυσσέας (Έντυ) Κούλης.

Η απονομή όμως έγινε στις 3 Ιανουαρίου του 1960 στην Αθήνα, και δεν πρόκειται να ξεχάσω ποτέ την φιλοξενία των προσκόπων της Περιφέρειας Αττικής που ξενάγησαν εμάς τους επαρχιώτες σε όλα τα «ενδιαφέροντα» μέρη της Αθήνας. Στα επόμενα χρόνια είχαμε πολλούς περισσότερους φίλους από την ομάδα μας και τις άλλες ομάδες που απέκτησαν τον τίτλο αυτό.

 

                                             1961-Λιτανεία Αγίου Ανδρέου και Παρέλαση 28ης Οκτωβρίου

                                                      

-Μέχρι ποιου σημείου φτάσατε στην προσκοπική ιεραρχία;

Τα συνηθισμένα, αλλά αν έμενα στην Ελλάδα, ίσως πολύ πιο πάνω. Έφυγα, όμως, τον Σεπτέμβρη του 1962 για την Αμερική, οπότε και η δραστηριότητά μου στο Σώμα σταμάτησε τότε. Στο μεταξύ είχα αρκετή δραστηριότητα ως Ενωμοτάρχης Χελιδονιών, Βοηθός, Υπαρχηγός και τελικά τον τελευταίο χρόνο ως Αρχηγός της Ομάδας με υπαρχηγούς τους μέχρι σήμερα αγαπητούς μου φίλους Σάκη Σπέντζα και Βασίλη Μπάρλο, ενώ την Αγέλη μας είχαν αναλάβει η Ελένη και Ματίνα Σπέντζα και η Τυρολίνα Ρηγοπούλου.

Τότε ήταν που κάναμε και την πρώτη «Πασχαλινή Κατασκήνωση» στην Ελλάδα το 1962 στην περιοχή του Γηροκομείου Πατρών. Αξέχαστες πράγματι μέρες, τα εννέα εκείνα χρόνια, που όμως μου φαίνονται μια ολόκληρη αιωνιότητα. Τόσο γεμάτα ήσαν!

 

                                                2009 και 2010 Κατασκήνωση Παλαιών Προσκόπων

 

-Βλέπω ότι παρόλα τα χρόνια που έχουν περάσει από τότε θυμάστε ακόμη πολλά ονόματα.

Δεν μπορεί κάποιος να ξεχάσει εύκολα τους ανθρώπους με τους οποίους μεγάλωσε, με τους οποίους δέθηκε από πολύ νωρίς με στενή φιλία και κοινές αναμνήσεις, αφού σε τελική ανάλυση αυτές οι παλιές φιλίες είναι που μας κάνουν και ‘μας ανθρώπους με όλη τη σημασία της λέξης. Εκείνες οι αξέχαστες θύμισες έχουν γίνει για μένα ένα είδος «Πολικού Αστέρα» που με καθοδηγεί όλα αυτά τα χρόνια και σε όλες τις φάσεις της ζωής μου. Όπως λέει και κείνο το παλιό τραγούδι της κατασκηνωτικής φωτιάς: «Παλιό κι ωραίο παρελθόν/που ζήσαμε μαζί/ας είσαι το παράδειγμα/στη νέα μας ζωή».

 

                                                        2016 Κατασκήνωση Παλαιών Προσκόπων

 

-Τελικά, απ’ όλες τις προσκοπικές σας εμπειρίες ποια θα σας μείνει αξέχαστη;

Το Τζάμπορυ του Χρυσού Ιωβηλαίου το καλοκαίρι του 1960 στην Αμφίκλεια του Παρνασσού. Εκεί όπου για πρώτη φορά είδα το Φεγγάρι μέσα από ένα τηλεσκόπιο. Γιατί παρ’ όλο που έχει περάσει μισός περίπου αιώνας από εκείνο το καλοκαίρι, η θύμησή του μένει ανεξίτηλα χαραγμένη βαθιά μες το μυαλό μου.

Σε μια πανέμορφη πραγματικά περιοχή στις πλαγιές του Παρνασσού, στην Περδικόβρυση της Αμφίκλειας, χιλιάδες πρόσκοποι απ’ όλον τον κόσμο γιορτάζαμε τότε το Χρυσό Ιωβηλαίο του θεσμού στη χώρα μας μ’ ένα «Τζάμπορυ», με μια κατασκήνωση αλλιώτικη από τις άλλες. Τα βράδια ιδιαίτερα ήταν πραγματικά αξέχαστα.

Στις πλαϊνές σκηνές είχαν κατασκηνώσει οι πρόσκοποι της Αμερικής που όπως θα περίμενε κανείς, ιδιαίτερα την εποχή εκείνη, ήταν η καλύτερα εξοπλισμένη ομάδα. Στο άνοιγμα που δημιουργούσαν οι σκηνές τους βρίσκονταν τρία μικρά τηλεσκόπια στημένα πάνω στα τρίποδά τους που στα ασυνήθιστα τότε μάτια μας φάνταζαν σαν τεράστιες εξώκοσμες μηχανές.

 

                                      Τζάμπορυ 100 ετών Προσκοπισμού στην Ελλάδα (Καμένα Βούρλα)

 

Και όμως, για τρία συνεχόμενα βράδια κανείς δεν τους έδινε σημασία, γεγονός που έκανε την λαχτάρα μου ακόμη πιο μεγάλη. Ως που στο τέλος δεν μπόρεσα να κρατηθώ άλλο και πήρα την μεγάλη απόφαση να δοκιμάσω την δεξιοτεχνία μου στα Αγγλικά ζητώντας τους να δούμε το Φεγγάρι. Και όπως ήταν φυσικό, κανείς δεν έφερε την παραμικρή αντίρρηση. Μας έδειξαν μάλιστα με μεγάλη τους χαρά πώς να χρησιμοποιήσουμε το προσοφθάλμιο για να σκοπεύσουμε καλύτερα τα αντικείμενα της παρατήρησής μας.

Έτσι καθώς το Φεγγάρι ξεμύταγε πάνω από την κορυφή του Παρνασσού τα έκθαμβα μάτια μας αντίκρισαν ένα θέαμα κυριολεκτικά απερίγραπτο: κρατήρες επί κρατήρων φαίνονταν λες και βρίσκονταν σε απόσταση αναπνοής, ενώ οι τεράστιες ξερές πεδιάδες που ο Γαλιλαίος είχε βαφτίσει «θάλασσες» διασχίζονταν από τεράστιες χαράδρες και οροσειρές.

 

                                                         2015 Κατασκήνωση Παλαιών Προσκόπων                                                  

 

Εκείνη την εποχή ο άνθρωπος δεν είχε πετάξει ακόμη στο Διάστημα και κανείς μας δεν μπορούσε τότε ούτε καν να φανταστεί ότι σε εννέα χρόνια κάποιος συνάνθρωπός μας θα έκανε κυριολεκτικά μια βόλτα στο Φεγγάρι. Κι όμως εκείνο το βράδυ αισθάνθηκα ότι το προαιώνιο αυτό όνειρο της ανθρωπότητας είχε ήδη γίνει πραγματικότητα με πρωταγωνιστή τον υποφαινόμενο! Και ίσως αυτή να ήταν και η αιτία που χρόνια τώρα διακονώ την υπέροχη αυτή επιστήμη.

-Σας ευχαριστώ πολύ!

Κι εγώ το ίδιο, κι ίσως ακόμη πιο πολύ, γιατί μου δώσατε την ευκαιρία να φέρω και πάλι στο νου μου εκείνες τις «ζωηρές αναμνήσεις» και τις «στιγμές χαράς» (όπως λέει και το προσκοπικό τραγούδι) που έζησα πριν από 60 χρόνια!

 

                                          Κωνσταντίνος Δάσιος: Ιστορικό Λεύκωμα Προσκόπων της Πάτρας

Δείτε επίσης