Share on FacebookShare on Google+Tweet about this on TwitterShare on LinkedInShare on TumblrEmail this to someone

Ο Κριστιάν Σαλμόν, μέλος του Κέντρου Ερευνών για τις Τέχνες και τη Γλώσσα του Εθνικού Κέντρου Κοινωνικών Ερευνών της Γαλλίας (CNRS) και συγγραφέας του βιβλίου «Storytelling: η μηχανή που κατατασκευάζει ιστορίες και χειραγωγεί πνεύματα» έχει κατά καιρούς επιχειρήσει διάφορες αναφορές στην κουλτούρα του πολιτισμού της εικόνας, στις ποικίλες στρατηγικές πολιτικού μάρκετινγκ, κυρίως στην χώρα του, τη Γαλλία.

 

-«Ο Κριστόφ Λαμπέρ, επικοινωνιολόγος, μέλος του στρατηγικού πυρήνα του Σαρκοζί, είχε ορίσει το μυστικό της πολιτικής επικοινωνίας ως εξής: «Να εφαρμόζεις τους νόμους του σινεμά στην πολιτική και να κάνεις την πολιτική θέαμα». Ο Ζακ Σεγκελά δεν λέει κάτι διαφορετικό όταν δηλώνει, την παραμονή της τελευταίας «υπερπαραγωγής» των Ηλυσίων, στην τηλεόραση: «Ο λαός της κατήφειας θα παρακολουθήσει απόψε την πιο εκπληκτική εκπομπή!» Ωστόσο, οι δημοσκοπήσεις δείχνουν ότι πράγματι αυτό δεν λειτουργεί πια.

-Οι έντονες πολιτικές χειρονομίες είναι η εκπληκτική έκφραση της «ανικανότητας να δράσει», η οποία χαρακτηρίζει σήμερα τον πολιτικό άνδρα και όχι ένα έλλειμμα παιδείας, μια έλλειψη γούστου ή ένα σημάδι ψυχολογικής αστάθειας. Ο έλεγχος, μέχρι εμμονής, της μιντιακής ατζέντας είναι μια απέλπιδα προσπάθεια να κινητοποιήσει εκείνο το κοινό που αποστρέφεται ανηλεώς την πολιτική, προσπάθεια καταδικασμένη να αποτύχει, όπως το αποδεικνύει, κατά τη διάρκεια των εκλογών, η επιμονή σε μια συστημική αποχή.

 

 

 

-Με δύο λόγια: επειδή δεν μπορούμε να αλλάξουμε την πραγματικότητα, αλλάζουμε το θέμα της συζήτησης. Είναι «οι πολιτικές της προσοχής» (της προσέλκυσης της προσοχής) που υπονομεύουν όλο και περισσότερο τη λειτουργία των δημοκρατιών. Τα κέντρα εξουσίας εφαρμόζουν τεχνικές κινητοποίησης εμπνευσμένες από το νευρομάρκετινγκ και προσπαθούν να ρυθμίσουν την επικοινωνία τους επάνω σε ρυθμούς (τις γνωστές σεκάνς ) που επαναλαμβάνουν ρυθμικά και συγκεντρώνουν τα ρεύματα της προσοχής των ατόμων, επιδιώκοντας να προκαλέσουν συγχρονισμένες καταστάσεις συναγερμού.

-Αλλά αυτές οι «πολιτικές της προσοχής» δεν είναι πλέον το προνόμιο ενός μοναδικού αφηγητή που έχει το μονοπώλιο της αφήγησης. Είναι το αποτέλεσμα ενός σύννεφου από πομπούς διαφορετικής έντασης, οι οποίοι προσπαθούν, ο καθένας για λογαριασμό του, να τραβήξουν την προσοχή και οι οποίοι τελικά επιβάλλουν στην κοινή γνώμη μία μόνιμη κινητοποίηση.

-Οι στρατηγικές επικοινωνίας των «διασταυρούμενων μέσων», που επιτρέπουν να ταιριάζει το φορμάτ σε περισσότερες τεχνολογικές πλατφόρμες, επιδεινώνουν ακόμη περισσότερο αυτή τη συγκέντρωση της προσοχής, αυτά τα αποτελέσματα της συνάθροισης γύρω από την παρουσίαση μιας τρομοκρατικής απειλής, μιας φυσικής καταστροφής ή μιας επιδημίας. Αυτή η υπερκινητοποίηση του κοινού (εισβολή των σελίδων του Διαδικτύου, κορύφωση τηλεθέασης ) προκαλεί, από την άλλη, φάσεις πτώσης του κοινού, μια συστημική αποπολιτικοποίηση.

 

 

-Η αποτυχία των πολιτικών οφείλεται στην υπερβολή του πολιτικού μάρκετινγκ, σε μια πολύ ισχυρή συναισθηματική διέγερση του κοινού, το οποίο κατακλύζεται από όλες τις πλευρές, και εξαιτίας αυτού του γεγονότος οι ψηφοφόροι γίνονται όλο και λιγότερο πιστοί, όλο και περισσότερο ανήσυχοι ή διασκορπισμένοι. Καθώς θέλει να διεγείρει το κοινό, το πολιτικό πρόσωπο εκτίθεται σε ένα είδος μετεκλογικού feedback, που παίρνει τη μορφή της απογοήτευσης.

Το πνεύμα του Διαδικτύου δεν συμφωνεί με αυτό των πολιτικών διοικήσεων. Ο μανιώδης ρυθμός των εκστρατειών δεν αντιστέκεται για πολύ καιρό στο αδιέξοδο των καθημερινών αποφάσεων, στην πίεση των λόμπι. Η πίστη για την αλλαγή που καθοδηγείται από ικανούς επικοινωνιολόγους δεν ικανοποιείται εύκολα από την κατάσταση που επιβάλλεται από τις καθιερωμένες εξουσίες και την εξουσία του χρήματος. Πρόκειται για ένα παράδοξο των μιντιακών δημοκρατιών και ένα αποτέλεσμα αυτών των πολιτικών οι οποίες διεγείρουν, ντοπάρουν το κοινό με μέσα όλο και πιο πολύπλοκα και στο τέλος προκαλούν μεταπτώσεις του κοινού και στιγμές δημοκρατικής κατάθλιψης».

 

Δείτε επίσης